Vriesekoop blijft eenzaam en alleen achter

UTRECHT, 9 MAART. Dikke tranen vloeiden over de afscheidstafel van Bettine Vriesekoop. Met het vertrek van de beste Nederlandse speelster aller tijden leek het tafeltennis vorig jaar bevrijd van ruzies, roddels en achterklap.

Ruim twaalf maanden later stond Vriesekoop als vanouds achter de tafel en werd het nationaal kampioenschap net als vroeger gekenmerkt door randverschijnselen die spannende rally's naar de achtergrond verdrongen. “Niet alleen Amerika is het land van onbegrensde mogelijkheden”, verwoordde bondscoach Peter Engel de voortdurende problemen bij de pingpongers.

De 36-jarige Vriesekoop verloor gisteren in de finale van het vrouwenenkelspel in vijf games van de 28-jarige Gerdie Keen. Precies 21 jaar nadat Vriesekoop in Utrecht haar eerste nationale titel won, moest ze in dezelfde sporthal Catharijne genoegen nemen met een tweede plaats (21-13, 31-13, 20-22, 19-21 en 21-17). In de tussenliggende periode heeft ze prachtige overwinningen afgewisseld met hoogoplopende ruzies. Het is de aard van het beestje, probeerde ze gistermiddag uit te leggen. Als ze zich niet meer druk maakt over onrecht, kan ze ook niet goed spelen.

Het onrecht van Vriesekoop schuilde dit keer in de loting voor het NK. Ze werd tegen haar zin als vierde geplaats en vroeg de organisatie vorige week een nieuwe rangorde samen te stellen. Met succes. Na herschikking stond ze dit weekeinde als tweede genoteerd, waardoor ze titelverdedigster Keen pas in de finale kon tegenkomen. Met de nieuwe plaatsingslijst waren de problemen geenszins opgelost. Vijf speelsters waren het niet eens met de bevoorrechte positie van Vriesekoop. Zij besloten niet deel te nemen aan het enkelspel en lopen daarmee de kans niet te worden geselecteerd voor het Europees kampioenschap dat eind april in Eindhoven van start gaat.

Woordvoerster Emily Noor van de rebellenclub ontkende gisteren dat de boycot gericht was tegen de omstreden Vriesekoop. Het vijftal voerde actie tegen het warrige bondsbeleid. Volgens Noor is het een principekwestie. “In het verleden is er vaker geprotesteerd tegen een loting, maar werd daar nooit naar geluisterd. En nu protesteert Vriesekoop en wordt alles meteen veranderd.”

Engel kon gisteren niet hardop praten, maar tussen de regels door toonde hij wel begrip voor het standpunt van Noor en de haren. Het lijkt niet waarschijnlijk dat de bondscoach de vijf speelsters disciplinair zal schorsen. “Anders heb ik een probleem”, verwees hij naar de krappe selectie. Vandaag bekijkt Engel met het bondsbestuur welke regelgeving toegepast kan worden om de actievoersters naar het EK te loodsen. “Ik ken niet alle regels. Er zijn namelijk heel veel boekjes in Nederland.”

Winnares Keen kon zich wel vinden in de tegenactie van de vijf speelsters, maar ze vond de gemaakte fouten bij de loting niet ernstig genoeg om solidair te zijn. Ze was bovendien als eerste geplaatst en niet benadeeld door de opwaardering van Vriesekoop. Keen staat bekend als een sportieve speelster die zelden met ophefmakende teksten naar buiten treedt. Gisteren uitte ze felle kritiek op Vriesekoop. “Het kwam Bettine waarschijnlijk niet goed uit dat ze in de halve finale tegen mij zou moeten spelen. Bovendien had ze veel eerder moeten protesteren, toen de loting in de bus lag.”

Keen kan niet begrijpen dat Vriesekoop perfecte omstandigheden nodig heeft om goed te presteren. Zelf probeert ze de randverschijnselen zo veel mogelijk te negeren. “Ik wil niet afhankelijk zijn van anderen. Dat is niet professioneel. Stel je voor dat ik voor elk probleem naar de bond zou stappen! Dan raak ik heel gefrustreerd en raak ik volkomen uit mijn spel.”

De koele Keen was in de finale net iets beter dan de heetgebakerde Vriesekoop. De eindstrijd was volgens de verliezer “pure promotie voor het tafeltennis” en het bewijs dat haar protest tegen de eerste loting zinvol was. Vriesekoop had naar eigen zeggen in het belang van de sport gehandeld. “Nu heeft iedereen kunnen genieten van mooie sport en geen klote finale gezien. Het is alleen jammer dat ik me altijd moet bewijzen. Daar word ik doodmoe en heel verdrietig van.”

Haar eeuwige strijd tegen vermeend onrecht, haar onverbloemde kritiek op de beleidsbepalers van de NTTB en haar niet aflatende wil om te winnen maken van Bettine Vriesekoop een omstreden én bewonderde sportvrouw. Ze nam vorig jaar afscheid van de wedstrijdsport, maar zwichtte een paar maanden later voor een lucratieve aanbieding van de hoofdsponsor van het EK. In Eindhoven is ze uithangbord en geen reclamezuil, zoals ze het onlangs voor de televisie formuleerde.

Aanvankelijk zou Vriesekoop alleen in het enkel -en dubbelspel uitkomen, maar ze heeft zich nu ook kandidaat gesteld voor het landentoernooi. Hoe zal ze reageren als ze onverhoopt niet wordt geselecteerd? Gisteren rekende ze stilletjes op een invitatie. “Iedereen moet blij zijn als ik in het landenteam speel. Ik kan een meerwaarde vormen. Als je dat niet begrijpt ben je gewoon stom.”

Engel kon gisteren niet beloven dat hij Vriesekoop zal uitnodigingen voor het EK. De bondscoach is vooralsnog niet erg onder de indruk van Vriesekoops huidige vorm. Ze traint en speelt minder intensief dan ze gewend was. Engel noemde haar opmerkelijke toernooizege in Moskou een weinigzeggende prestatie. “Dat was geen B-toernooi maar een C-toernooi.”

Engels twijfels over het meespelen van Vriesekoop worden versterkt door de weinig vleiende woorden van kampioene Keen. Zij maakte op subtiele wijze duidelijk dat het tijdperk Vriesekoop nu toch echt ten einde loopt. “Het interesseert me niet of zij wel of niet meespeelt. Met of zonder Bettine, het maakt niet gigantisch veel uit. Als zij meespeelt staan we echt niet zomaar in de finale.”