Sprekende cijfers

Nog even en het financieel-economische nieuws wordt net zo populair als de sportuitslagen. De vraag wat de AEX-index heeft gedaan, wordt dan even gewoon als het informeren naar de laatste uitslag van Ajax. Hoe kan het ook anders met de 800.000 particuliere beleggers die Nederland inmiddels rijk is. Allemaal op zoek naar de gouden tip en, als dat niet lukt, tevreden met het algemene beursnieuws.

De media spelen al jaren in op deze zucht naar informatie. Het eerst waren de dagbladen, die het aantal pagina's met financieel-economisch nieuws drastisch uitbreidden. Langzaam verschoof daarbij het accent van de slepende CAO-onderhandelingen en de talloze bedrijfsbezettingen naar beursintroducties en optieplannen. De stap van de kranten in de richting van het economische nieuws werd mede ingegeven door de adverteerder, want lezers die geïnteresseerd zijn in financiën hebben nu eenmaal meer dan gemiddeld te verteren.

Na de krant kwam ook het televisiejournaal van de NOS met een vast blokje 'economisch nieuws'. Eerst nog afgesloten met een dagelijks overzicht van de olie- en goudprijzen, maar die kwamen gedurende twee jaar niet van hun plaats. Daarom wordt inmiddels de dollarkoers dagelijks in beeld gebracht die in elk geval het voordeel heeft dat die steeds een beetje verandert.

Behalve de dollarkoers krijgt de televisiekijker na tien uur een kort dagoverzicht van de Nederlandse beurs voorgeschoteld, gevolgd door de stand in New York, waar Wall Street net haar deuren heeft gesloten. Ook grote bedrijven kunnen met hun kwartaal- of jaarcijfers op aandacht in dit economisch blokje rekenen.

Inmiddels heeft ook het Radio 1-journaal zijn vaste blokjes financieel nieuws. Eerst alleen tegen de klok van één uur, maar, gezien de aanhoudende hausse op de beurzen, is de rubriek sinds een paar weken ook te horen na het nieuws van half zeven 's avonds. Een heel verschil met een paar jaar geleden toen financieel journalist Eddy Schekman slechts twee of drie keer per week bij Avro Radiojournaal zijn opwachting maakte.

De huidige financieel-economische rubriek bij Radio 1 wordt meestal gepresenteerd door Willem Nijeboer. De structuur is bijna altijd dezelfde: aan de hand van het koersverloop op de Amsterdamse beurs biedt hij een overzicht van het financiële nieuws. Voordeel van die werkwijze is dat je in de beperkte tijd heel wat onderwerpen kunt aansnijden. Nadeel is dat de lezer goed moet opletten om de draad niet kwijt te raken in de stroom aan informatie: wanneer bijvoorbeeld de beurs in Nederland is gedaald als gevolg van positieve werkgelegenheidscijfers in de Verenigde Staten is een geduldige uitleg wel gewenst.

Een ander nadeel van deze aanpak is ook dat er soms bedrijven worden genoemd die nauwelijks enige bekendheid genieten. Natuurlijk hebben de jaarcijfers van de Venlose zaadgroothandel Alanheri gevolgen voor de koers van dit beursfonds, maar het is de vraag of de luisteraar geïnteresseerd is in die resultaten.

Volgens een woordvoerder van de NOS is er nooit onderzoek gedaan naar de wensen van luisteraars voor deze rubriek, maar aan de belangstelling hoeft volgens hem niet worden getwijfeld. “Toen Schekman stopte hebben wij verschrikkelijk veel vragen gekregen of de rubriek niet kon worden voortgezet. En zelf vinden we ook dat het financiële nieuws past bij een volwaardige nieuwsrubriek. Echt marktonderzoek naar de wensen van de luisteraar hebben we nooit nodig gevonden.”

Ook is niets bekend van de financiële kennis van de gemiddelde luisteraar naar de rubriek. Naar de kennis van de (algemene) presentatoren van het Radio 1-journaal hoeft in elk geval geen onderzoek gedaan te worden. De vragen worden duidelijk hoorbaar van een briefje opgelezen, waardoor spontane reacties of aansluitende vragen een uitzondering zijn. Naast een diepe zucht komt menig presentator niet verder dan de afrondende constatering: “Wat een cijfers weer.”