PROKOFJEV

Prokofiev: The 5 pianoconcertos Philips 462 048-2.

“Mijn liefste Seioja, om je het meest recente nieuws over me te vertellen - Ik heb me daarnet doodgeschoten.” Sergej Prokofjev stortte zich ter aarde, nadat hij het briefje van zijn bewonderde vriend en pianist Maximilian Schmitgow had gelezen, en in diepe rouw voltooide hij het pianoconcert, waarvan Schmitgow al schetsen had ontvangen. Dit bloedmoeilijke, door tal van stemmingen reizende Tweede pianoconcert staat op een dubbel-cd met Prokofjevs vijf concerten voor één pianist en orkest. Solist bij het Kirov Orkest onder leiding van Valery Gergjev is Alexander Toradze.

Het originele manuscript van het Tweede pianoconcert, dat in 1913 onder veel tumult in première ging, is in een barre winter in de kachel beland bij afwezigheid van Prokofjev, maar tien jaar later noteerde de componist het opnieuw in een uitgebreidere versie. Dit concert is het bijzonderste: het grilligst in structuur en het sterkst in het zoeken naar een eigen, nieuwe toontaal. De andere concerten zijn ondanks het eigentijdse idioom op een meer 'klassieke' leest geschoeid. Het Vierde werd geschreven voor pianist Paul Wittgenstein die in de Eerste Wereldoorlog zijn rechterarm verloor.

De Russische meesterpianist Alexander Toradze heeft de persoonlijkheid om Prokofjevs concerten te vertolken. Hij gaat hevig te keer in zijn onstuimige en uitputtende omhelzing van de piano: waanzinnig virtuoos, muzikaal en eigengereid. Dat leidt bij andere pianisten vaak tot bedenkelijke prestaties, bij Toradze vormen zij een heilige drieëenheid.

Het gedreven, wollige spel van Toradze vindt een prima klankbord in het Kirov Orkest dat door Gergjev het vuur stevig aan de schenen gelegd krijgt. De orkestrale details zijn misschien niet altijd even precies, toonstapelingen niet altijd klokzuiver, maar bij zo'n dwingende lezing neem je dat graag op de koop toe.