Leider van Sinn Fein: 'Geen Ierse eenheid op korte termijn'

LONDEN, 9 MAART. Sinn Fein, de politieke vleugel van het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA), aanvaardt dat Ierse eenwording op korte termijn niet haalbaar is.

Ze blijft echter wel streven naar een verenigd Ierland. Ze vindt dat de Ierse republiek haar grondwettelijke aanspraak op Noord-Ierland niet mag opgeven. Sinn Fein-president Gerry Adams schrijft dat in het Ierse zondagsblad Ireland on Sunday. In het artikel schetst hij de contouren van een politieke regeling die voor Sinn Fein aanvaardbaar zou zijn.

De beginselverklaring is belangrijk omdat ze de kans op een overeenkomst in Noord-Ierland aanzienlijk vergroot. Eerder bestond de indruk dat Sinn Fein geen duimbreed van haar republikeinse uitgangspunten wenste af te wijken. Ook heerste er twijfel of de partij nog wel aan het vredesproces wilde meedoen nadat ze eind februari tijdelijk aan de kant was gezet omdat de IRA twee moorden had gepleegd. De leiding van het republikeinse leger beslist deze maand over voortzetting van het staakt-het-vuren dat vorig jaar juli is begonnen. Gespeculeerd werd dat de IRA zijn bekomst had van het vredesproces.

Vanmorgen was nog onduidelijk wanneer Sinn Fein weer opdaagt bij het vredesoverleg. De schorsing van de partij liep gisteren af. Eerder al had Gerry Adams gezegd dat hij eerst een gesprek met premier Blair wil voordat hij weer meedoet aan de besprekingen. Blair heeft met een ontmoeting ingestemd, maar een afspraak was vanmorgen nog niet gemaakt. De tijd dringt want de regeringen van Groot-Brittannië en Ierland willen voor Pasen tot een politieke regeling proberen te komen die een maand later in een referendum aan de bevolking wordt voorgelegd in zowel Noord-Ierland als de Ierse republiek.

In het Ierse zondagsblad schrijft Adams aan welke eisen een overeenkomst wat betreft Sinn Fein moet voldoen. In afwachting van een verenigd Ierland moeten er supranationale instanties komen die de verantwoordelijkheid krijgen voor politie en justitie op het hele eiland. De Royal Ulster Constabulary (RUC), de Noord-Ierse politiemacht die voor meer dan negentig procent bestaat uit protestanten, moet worden opgeheven. Alle republikeinse gevangenen moeten in vrijheid worden gesteld.

David Trimble, de leider van de Ulster Unionist Party, de grootste protestantse partij in Noord-Ierland, noemde de eisen van Sinn Fein “niet serieus” en “niet realistisch”. Hij waarschuwde dat een overeenkomst op basis van de republikeinse uitgangspunten onacceptabel is voor zijn partij.

De beslissing van Sinn Fein om op korte termijn niet krampachtig vast te houden aan de Ierse eenwording wordt gesteund door een grote meerderheid van katholieke nationalisten in Noord-Ierland. Volgens een opiniepeiling in opdracht van de BBC neemt driekwart van de Noord-Ierse nationalisten genoegen met een versterking van de Iers-Noord-Ierse betrekkingen. Dat geldt voor negen op de tien aanhangers van de nationalistische Social Democratic and Labour Party (SDLP) en voor ruim de helft van de mensen die op Sinn Fein hebben gestemd.