Kinderen van Kiki Lamers zijn kille aandachttrekkers

Tentoonstelling: Kiki Lamers, Under your skin. Museum voor Moderne Kunst, Utrechtseweg 87, Arnhem. T/m 3 mei. Di t/m vr 10-17u, za en zo 11-17u. Inl. (026) 351 24 31.

De kleuren roze en grijs domineren de zalen van het Museum voor Moderne Kunst in Arnhem, waar Kiki Lamers haar schilderijen uit de periode 1992-1997 laat zien. Roze zijn de tientallen gezichten en naakte lichamen, grijs is de egaal geschilderde achtergrond. Lamers (Nijmegen, 1964) heeft de laatste jaren in Nederland, maar ook daarbuiten, bekendheid gekregen met haar sobere zelfportretten, waarin ze de toeschouwer voyeur laat zijn van heel intieme momenten. In Arnhem zijn voornamelijk recente schilderijen te zien, waarvoor de jonge kinderen van haar vrienden model hebben gestaan.

De kinderportretten van Kiki Lamers zijn allesbehalve zoetsappig of sentimenteel. Ze tonen kinderen in hun ware gedaantes: als verleiders, komieken, aandachttrekkers en als kleine volwassenen. Het ene moment kijken ze zorgelijk voor zich uit, alsof ze de wijsheid in pacht hebben, het andere moment staan ze op hun kop of trekken ze gekke bekken om de toeschouwer te vermaken. Het is bijna angstaanjagend om door de museumzalen te lopen, omringd door de indringende blikken van baby's, peuters en kleuters.

Het zijn geen wezens van vlees en bloed, deze door Lamers geschilderde kinderen. Hun huid is viesroze in plaats van vleeskleurig. De schaduwen in de gezichtjes zijn flets en asgrauw. Alleen de ogen knallen vol vuur uit de verder monochrome doeken, fonkelend en priemend, met onwaarschijnlijk lange en krullende wimpers. De figuren lijken meer op plastic poppen dan op kinderen, kil en afstandelijk, intrigerend maar levenloos.

Het doodse karakter van de werken wordt deels veroorzaakt door de manier van schilderen. Alhoewel de verf fijn en secuur op het doek is aangebracht, ontbreekt het de werken aan lef en felheid. De kleuren, de contouren en de schaduwen zijn zacht en contrastloos. Het is dan ook bijna schrikken wanneer je in de laatste zaal van de tentoonstelling opeens wordt tegemoet getreden door vurige oranje, rode en paarse kleurvlakken. Hier zijn de kinderen ten voete uit in felgekleurde ruimtes afgebeeld. Een jongetje staat schuchter in zijn ouderwetse blauwe onderbroek op een kale rood-witte tegelvloer. Hij lijkt te zweven in de ruimte, want schaduwen ontbreken. In een ander werk kijkt een naakt jongetje, op de rug gezien, angstig toe hoe een naakte vrouw (zijn moeder?) in en klein kinderbadje stapt. Ook hier overheerst een kille sfeer. De ruimte is behalve de twee personen en het bad akelig leeg. De kinderen zijn in deze laatste tentoonstellingszaal aan hun lot overgelaten, achtergelaten in ruimtes die meer weghebben van een abattoir dan van een badkamer - ruimtes die rechtstreeks uit hun nachtmerries afkomstig lijken te zijn.

De titel van de tentoonstelling, Under your skin, is dubbelzinnig. De portretten van de kinderen zijn ondoordringbaar. Het is onmogelijk om te doorgronden wat er in de kinderhoofdjes omgaat. Je kunt niet in hun huid kruipen, daarvoor zijn de schilderijen te oppervlakkig. Tegelijkertijd bijten de kinderen zich wel degelijk in je huid vast. Wanneer je eenmaal met de werken van Kiki Lamers bent geconfronteerd, laten ze je niet meer los.