Jericho als Las Vegas van het Midden-Oosten

In Jericho wordt volgens plan half mei een casino geopend. Het Palestijnse Gezag heeft een flinke vinger in de pap.

JERICHO, 9 MAART. Als de Israeliërs na 15 mei hun wettelijk verboden gokje willen wagen, hoeven ze niet langer uit te wijken naar Turkije, Egypte of het befaamde casino-schip buiten de Israelische territoriale wateren bij Haifa. Ze rijden dan gewoon naar de autonome Palestijnse stad Jericho, 30 kilometer ten oosten van Jeruzalem. Aan de rand van de stad, aan de grens met Israelisch grondgebied, wordt de laatste hand gelegd aan een bunker-achtig gebouw zonder ramen, dat Jericho volgens een Palestijnse betrokkene “zal veranderen in het Las Vegas van het Midden-Oosten”.

De projectontwikkelaar van het casino is Palestinian Commercial Services Company (PCSC). Dit bedrijf wordt geleid door Khaled Islam, financieel adviseur van PLO-leider Yasser Arafat, en Yasser Abbas, de jongste zoon van Arafats rechterhand Abu Mazen. Naast particuliere Palestijnse investeerders heeft het Palestijnse Gezag een flinke financiële vinger in de pap. Volgens de Palestijnse bron die anoniem wil blijven, kocht PCSC vorig jaar de grond in Jericho. Met Oostenrijkse investeerders richtte zij het bedrijf CAP Holding op, die zo'n 150.000 dollar in het casino investeerde. De meeste bouwadviseurs en (onder)aannemers zijn Israeliërs. Ook draagt Israel zorg voor camera's, hekken, paspoortcontroles, en personeel in de vorm van veiligheidsmensen en croupiers.

Die sterke Israelische presentie is niet alleen het zoveelste bewijs dat Israeliërs en Palestijnen elkaar in zaken doorgaans uitstekend weten te vinden, vastgelopen vredesproces of niet. De samenwerking bleek ook nodig, omdat Israel het casino anders terra non grata kan verklaren voor Israelische gokkers - en dat zullen de belangrijkste klanten zijn. Het casino zelf wordt, net als die in Egypte, uitgebaat door het Oostenrijkse Austria Casino's. Palestijnen kunnen dat niet zelf doen: hun staat-in-wording is deels op islamitisch-juridische leest geschoeid. Gokken is volgens de Koran haram, verboden. Met de opbrengsten van het casino, dat voor driekwart af is, zal later de bouw van een aanpalend hotel gefinancierd worden. Het hotel, dat 220 kamers krijgt, zal vrijwel zeker worden gemanaged door de Mariott-keten.

Het project moet voor het Palestijnse Gezag een goede bron van inkomsten worden. Houders van een Palestijns paspoort zullen worden geweigerd, maar men verwacht dat de vele tienduizenden Israeliërs die nu jaarlijks naar Turkije en het Egyptische Hilton-casino in Taba (over de grens met Eilat) reizen om te gokken, de koers gezwind naar Jericho zullen verleggen, zeker als ze weten dat Israeliërs hun veiligheid garanderen. Verder worden er Jordaanse zakenlui verwacht van Palestijnse afkomst, onderweg van of naar de Westelijke Jordaanoever. Jericho ligt vijf minuten van de Allenby-brug, de Israelisch-Jordaanse grensovergang. In Jordanië is gokken, net als in Israel, bij wet verboden. Ook moet het casino toeristen trekken, en kuurders aan de Dode Zee - ook diegenen die straks verblijven in het nieuwe kuuroord dat de Duitsers daar momenteel bouwen, twee minuten rijden van Jericho. Ten slotte rekent men op de goklust van het groeiende aantal Palestijnen dat sinds het Oslo-vredesakkoord met een buitenlands paspoort uit de diaspora is teruggekeerd.

PCSC is niet de enige die op het idee kwam een casino te bouwen. Twee jaar geleden kocht een neef van de Palestijnse minister van Infrastructuur land in Jericho om een gokparadijs te bouwen. Omdat hij zijn Israelische zakenpartners niet alleen het casino wilde laten uitbaten maar hen ook mede-eigenaar maakte van de grond, werd het project door Arafats veiligheidsdienst beëindigd. Op land verkopen aan Israeliërs staat in de Palestijnse autonomie officieel de doodstraf. De man, oogarts en zakenman Samir Tarifi uit Ramallah, verdween in de gevangenis. Hij kwam onlangs vrij. Boze tongen zeggen dat Arafat hem de pas afsneed omdat het plan concurreerde met het PCSC-project waarbij Arafats Palestijnse Gezag immers betrokken is.

De Israelische premier Netanyahu is bezig het plan op toelaatbaarheid te toetsen. Juridisch, liet zijn kantoor al weten, kan Israel er niets tegen doen: het casino ligt immers in autonoom Palestijns gebied. Een Oostenrijkse bron vertelt dat Netanyahu er de Oslo-akkoorden nog op na wil slaan, om de politieke toelaatbaarheid te controleren. Volgens deze zegsman zou Israel zo'n lucratief project in principe liever op eigen grondgebied hebben. Drie jaar geleden onderhandelde de regering van de Arbeidspartij in Oostenrijk over een casino in Israel. Maar het plan liep stuk op verzet van orthodoxe joodse partijen in Israel, die het gokverbod willen handhaven.

Palestijnse betrokkenen schuwen officiële uitspraken over het casino. Dat is een poging om het project politiek overeind te houden: volgens moslim-fundamentalistische oppositiebewegingen als Hamas zijn casino's poelen van verderf. Dat er ook een bar in komt en een restaurant waar alcohol wordt geschonken, is eveneens koren op de molen van Hamas. Een Palestijnse architect die voor het project werd gepolst, bedankte met de woorden: “Straks gaan er ook nog prostituées werken!” Yasser Arafat heeft dan ook lang geaarzeld voor hij het contract met de Oostenrijkers tekende. Het concept was een jaar geleden al klaar; hij reisde zelf mee naar Oostenrijk om erover te onderhandelen. Pas nu hij Hamas-leiders in zijn bewind heeft opgenomen (twee zijn minister) en de beweging een toontje lager zingt, durft hij de stap aan. Maar het casino openlijk propageren blijft onverstandig.

Dat de Palestijnse geruchtenmachine desondanks op volle toeren draait, blijkt wel uit het feit dat zakenlui van heinde en verre nu grond kopen in Jericho, om hotels te bouwen en service-verlenende bedrijven te vestigen. De grondprijzen stijgen. Jericho, dat vóór 'Oslo' een geliefd recreatie-oord was voor Israeliërs maar sindsdien volledig is stilgevallen door hun angst voor aanslagen, lijkt inderdaad op te leven. Of er meer casino's zullen komen, is gezien het debacle van de heer Tarifi nog de vraag. Maar zelfs als een 'Las Vegas van het Midden-Oosten' een te ambitieuze benaming blijkt voor Jericho, zal het talrijke Israeliërs trekken.