Duitse Groenen versmaden de macht

De Duitse Groenen hadden dit weekeinde kunnen bewijzen dat ze rijp zijn voor de regering. Maar de linkervleugel van de partij domineerde hun congres in Maagdenburg. Principes blijken belangrijker dan regeringsmacht. Een domper voor de 'Realos'.

BONN, 9 MAART. Joschka Fischer, de ongekroonde koning van de Groenen, blijkt eenzaam voor zijn partij uit te lopen. Fischer en zijn gematigde 'Realos' moesten zaterdag een zware nederlaag incasseren toen de sterke linkervleugel op het partijcongres tegen de stationering van Duitse troepen in het buitenland stemde. De Duitse deelname aan vredesmissies zoals SFOR in Bosnië wordt daarmee ook afgewezen.

“Nu ben ik in ieder geval verlost van de discussie of ik minister van Buitenlandse Zaken moet worden”, zei een terneergeslagen Fischer bitter na afloop van het congres in Maagdenburg. Hij noemde de uitspraak van het congres “betreurenswaardig” en “geen goede start voor de verkiezingsstrijd”. De breiende en met groene hanekammen uitgedoste partij-aanhangers hadden hun belangrijkste trekpaard in de verkiezingsstrijd lelijk in de kou laten staan.

Het partijcongres had een brevet van vermogen moeten afleveren voor deelname aan een toekomstige coalitieregering met de SPD, die de regering van kanselier Helmut Kohl na de verkiezingen in september wil aflossen. Eenheid en discipline waren gevraagd. De Groenen zouden laten zien dat ze een 'heel normale partij' waren geworden, die tot regeren in staat is, hoopte Fischer. Hij was een week geleden door Gerhard Schröder, de kanselierskandidaat van de SPD, nog als mogelijke minister van Buitenlandse Zaken genoemd.

De verdeeldheid tussen Realos en de linkse partijbasis beheerste het congres. Veel Groenen vinden hun principes belangrijker dan regeren, bleek in Maagdenburg.

Ook op andere cruciale punten in het verkiezingsprogramma werd geen water in de wijn gedaan: de benzineprijs moet in tien jaar stijgen tot 5 mark per liter, hasjiesj en marihuana moeten worden gelegaliseerd, de NAVO moet verdwijnen en het asielrecht dient te worden versoepeld.

De ontgoocheling bij de Realos, die zelf hoogst verrast waren over de mobilisatiekracht van de linkse achterban, was groot. Rezzo Schlauch, een prominente Realo en lid van de fractie, vroeg zich af of de Groenen wel in staat zijn te regeren.

De reacties van de oppositionele SPD en de regeringspartijen waren bijzonder kritisch. SPD-kanselierskandidaat Schröder zei dat opvattingen over ontbinding van de NAVO “niet serieus” genomen kunnen worden. “Een benzineprijs van 5 mark is onzinnig en met mij niet door te voeren.”

'Automan' Schröder, lid van de raad van toezicht van Volkswagen, zei dat het “helemaal niet onze bedoeling is de automobielindustrie in het defensief te brengen”. Ook wil hij niet dat autorijden het voorrecht is van mensen die 5 mark per liter kunnen betalen. De Groenen moeten op economisch en belastinggebied “nog veel leren”, aldus de SPD-kandidaat.

Een week geleden liet Schröder, in de euforie van zijn sensationele verkiezingsoverwinning in Nedersaksen, nog weten dat een meerderheid van één stem al genoeg was om na de verkiezingen een rood-groene coalitie te vormen.

Pagina 5: Kritiek Kinkel

Minister van Buitenlandse Zaken Klaus Kinkel meent dat Duitsland niet aan buitenlands-politieke en economische “spookrijders” mag worden overgelaten. Minister van Defensie Volker Rühe had geen positief woord over voor het Bosnië-besluit van de Groenen, dat tot “isolationisme” van Duitsland leidt. Hij noemde de Groenen een stelletje “onverantwoordelijke gokkers” op het gebied van de buitenlandse politiek.

SPD-fractieleider Rudolf Scharping noemde het “absurd” dat Duitsland een Sonderweg zou kunnen bewandelen buiten de NAVO en andere multilaterale organisaties. Regering en parlement zijn eensgezind over de Duitse deelname aan crisisoperaties in het buitenland.

Het congres besloot ook tot een belasting- en pensioenhervorming, die radicaler is dan die van de SPD, invoering van een basisstelsel, afschaffing van kernenergie, halvering van het leger en een maximumsnelheid van 100 kilometer op de 'Autobahn'. De Duitsers zien weinig in deelname van de Groenen aan een regering, blijkt uit de jongste opiniepeiling van het Forsa-instituut; 48,5 procent van de burgers wijst regeringsdeelname van de Groenen af.