STRIJDGASSEN

Het artikel 'Simpel en dodelijk' van de heer Knip over strijdgassen (W&O, 21 februari) behoeft enige aanvulling. In december 1936 werd het zenuwgas T83 voor het eerst getest en kort daarop geproduceerd onder de naam Tabun. In 1938 werd het nog veel dodelijker Sarin ontwikkeld. Vervolgens werd Soman ontwikkeld, dat iets sterker rook, doch tienmaal zo effectief was. Enkele druppels op de huid of in het eten werkten bijna direct dodelijk.

Er werden van de diverse gassen enkele duizenden tonnen geproduceerd en in maart 1945 lagen 144.200 gevulde granaten gereed. Inzet van gassen kon alleen door Hitler geschieden. Zoals bekend wenste Churchill inzet van gassen en miltvuur, maar de Engelse legerleiding, die geen zenuwgas bezat, vreesde dat gebruik een catastrofale Duitse reactie zou veroorzaken. Bovendien is Engeland kleiner in oppervlakte en de bevolking zeer geconcentreerd. Alle troepen voerden in de achterhoede strijdgassen mede. Op 3 december 1943 vielen Duitse bommenwerpers een Amerikaanse transportvloot voor het Zuid-Italiaanse Bari aan, waarbij onder andere de vrachtboot 'John Harvey' werd getroffen; het vrijgekomen strijdgas veroorzaakte 70 doden onder de Amerikanen en bijna 500 gewonden onder militairen en burgers.

Naschrift Karel Knip

Het desbetreffende artikel behandelde de biologische, niet de chemische wapens. In internationale verdragen wordt daartussen tegenwoordig een scherp onderscheid gemaakt (In het Protocol van Genève uit 1925 werden ze nog over één kam geschoren). Voor chemische wapens is er de Chemical Weapons Convention uit 1992, die vorig jaar van kracht werd. Het verdrag voorziet in verificatie, daarvoor is een VN-bureau in Den Haag opgericht. Het verdrag tegen aanmaak, opslag en toepassing van biologische wapens stamt uit 1972. Het strekt zich uit tot bacteriën, virussen en zogenoemde 'toxinen', waarmee natuurlijke vergiffen (zoals botuline, ricine en aflatoxine) worden bedoeld. Dit verdrag kent nog geen verificatie.