Canadezen zijn naarstig op zoek naar een redder

MONTREAL, 7 MAART. Nooit eerder bracht Daniel Johnson zo effectief een politieke schok teweeg in Canada als toen hij deze week opstapte als oppositieleider in de deelstaat Québec. Johnson vertrok als leider van de liberalen in de overwegend Franstalige deelstaat omdat hij geen kans maakte om de separatisten te verslaan in de verkiezingen.

Zijn vertrek schept een vacature voor een lastige positie: hoofdbestrijder van de regerende Parti Québécois (PQ) van premier Lucien Bouchard, die Québec wil losmaken uit Canada. Met Johnsons opvolging is volgens velen het voortbestaan van Canada gemoeid.

Bouchard, volksvijand nummer een in Engelstalig Canada, moet binnen anderhalf jaar verkiezingen uitschrijven in Québec en staat er goed voor. Mede dankzij zijn doeltreffend optreden tijdens de recente ijsstormramp zal de PQ waarschijnlijk met gemak winnen. Vervolgens komt er opnieuw een referendum over onafhankelijkheid. Bij het referendum van 1995 viel Canada bijna uiteen toen de separatisten op een haar na een meerderheid behaalden.

Het vertrek van Johnson kan de kansen doen keren. Weliswaar beschikt geen van zijn partijgenoten over voldoende populariteit om Bouchard naar de kroon te steken, toch er is één man die in heel Canada in staat wordt geacht de PQ te verslaan en een referendum af te wenden: Jean Charest, leider van de Conservatieve Partij in het federale parlement in Ottawa.

Charest, federalist uit Québec, voerde in 1995 campagne tegen de separatisten. In tegenstelling tot andere federalisten geniet hij een grote populariteit in de deelstaat en kan hij veel PQ-kiezers trekken. Hoop op dat scenario leidde deze week tot aansterking van de Canadese dollar.

Er is echter een probleem. Charest wil geen leider worden van de Liberalen in Québec. Hij heeft zijn zinnen gezet op het premierschap van Canada, dat hij hoopt te bereiken door de Conservatieven van oud-premier Brian Mulroney in hun oude glorie te helpen herstellen. “Ik kan de eenheid van Canada prima dienen in mijn huidige positie,” zo zei hij.

Maar Engelstalig Canada neemt daar niet zomaar genoegen mee, en heeft de potentiële 'verlosser' onder enorme druk gezet. “Charest moet het belang van Canada voorop stellen en zich bedenken,” schreef de Toronto Star. Volgens de Vancouver Sun kan Charest “zich in Québec veel nuttiger maken dan in Ottawa.”

Charest verzet zich tegen zijn plotselinge imago als 'redder van Canada'. “De toekomst van het land hangt niet af van een persoon,” zei hij. Volgens leden van zijn eigen partij heeft Charest echter weinig keus. Hoewel hij het risico loopt niet aan de verwachtingen te voldoen, is de kans groter dat zijn loopbaan ten einde komt als hij de kans niet aangrijpt. Hij heeft nog tien dagen bedenktijd.