Albert Heijn mikt op de financiële supermarkt

Liggen binnenkort ook financiële producten in de schappen van Albert Heijn? In Amerika mislukte de moeder aller financiële supermarkten. In Groot-Brittannië overheerst succes.

ROTTERDAM, 8 MAART. Amerikaanse consumenten negeerden de financiële supermarkt, waar sokken, grasmaaimchines en toasters worden verkocht naast spaarrekeningen en effecten. Sears, een Amerikaanse warenhuisketen die in de jaren zeventig en tachtig achter elkaar een bank, een verzekeraar en een effectenkantoor kocht, ontmantelde een paar jaar geleden de financiële supermarkt. Socks and stocks don't mix, is sindsdien een ijzeren wet in Amerika.

Wordt Albert Heijn, die plannen heeft om met zijn supermarkten in persoonlijke financiële diensten te gaan, een uitzondering die de regel bevestigt? “Albert Heijn is een van de beste merknamen in Nederland. Misschien wel de beste”, zegt financieel analist H. Huizinga van de zakenbank Theodoor Gilissen. “Bij Albert Heijn vragen zij zich al langer af: waarom gebruiken wij die merknaam niet ook voor andere producten?”

“Ik vraag mij af of er ruimte op de Nederlandse financiële markt is”, zegt J. Koelewijn van adviesbureau Iris, een samenwerking van Rabobank en vermogensbeheerder Robeco. “Ik heb een déjà vu gevoel. Vroom & Dreesmann heeft het in de jaren tachtig geprobeerd, maar dat is niets geworden.” Het concept van Sears bracht aartsvader A. Dreesmann van Vroom & Dreesmann in de jaren zeventig op het idee om een kleine bank, Staal Bankiers, te kopen en tussenpersoon Vendopolis op te zetten voor verkoop van verzekeringen. Staal kwam nooit de warenhuizen in, de financiële supermarkt bleef een fata morgana.

Het idee kreeg ruim twee jaar geleden een nieuwe impuls, toen Postkantoren, een joint venture van Postbank en KPN, de boekhandelsformules Bruna en Boekelier overnam. De postkantoren combineren de meest uiteenlopende producten en diensten, van kaartjes voor popconcerten tot autoverhuur, vakanties en vreemd geld.

Hoe Albert Heijn precies wil gaan bankieren in de supermarkt is nog onduidelijk. Een geldautomaat neerzetten en betaalrekeningen aanbieden die weer worden gekoppeld aan een betaalkaart annex vaste-klantenkaart? Of een grootser concept, met consumentenleningen voor de aanschaf van bijvoorbeeld een auto, aan- en verkoop van effecten op de beurs en verzekeringen?

De verleiding voor concerns als Albert Heijn om hun concept te verruimen wordt niet alleen gestimuleerd door hun merknaam en het vertrouwen dat klanten hebben. De keten is ook een distributiemacht van jewelste: bijna 700 supermarkten, in 1996 meer dan 10 miljard omzet. In veel gevallen open van acht tot acht. En in het bezit van een eigen medium, Allerhande. Albert Heijn heeft al eéEÉn financieel product in de schappen, een beleggingsfonds (AH Vaste Klantenfonds, 600 miljoen omvang).

In Groot-Brittannië kan Albert Heijn kiezen uit verschillende grote voorbeelden: winkelketen Marks & Spencer, die na introductie van zijn eigen betaalkaart ook in verzekeringen en pensioenen is gegaan. Ondernemer R. Branson, die zijn merk Virgin na vliegen, railvervoer en cola ook aan pensioenproducten kopelt. Of de supermarktketens Tesco en Sainsbury, die hun eigen bank zijn begonnen.

In Amerika en Brazilië heeft Ahold, de moeder van Albert Heijn, ervaring met financiële diensten opgedaan, weet Huizinga. Consumentenkrediet in Brazilië, aparte bankenbalies in Amerikaanse winkels. Hij ziet kansen in de extra binding door financiële diensten, zoals een betaalkaart. “Het is een verlengstuk van de loyaliteit.” Binding en inzicht in individuele klantengegevens - bedrijven kunnen er niet genoeg van krijgen. Albert Heijn lanceerde bijvoorbeeld twee weken geleden een Bonus-kaart, met voordeeltjes die alleen kaarthouders krijgen.

Is er ruimte voor een Albert Heijn Bank? Koelewijn van Iris heeft zijn twijfels. “Albert Heijn moet idealiter een product in de markt zetten dat een redelijke winstmarge heeft maar wel eenvoudig is. Maar dat is bijna een contradictie in zichzelf.” Een geldautomaat in de winkel is natuurlijk leuk, maar niet meer dan puur gemak voor de klanten. Effectenzaken ziet Koelewijn niet van de grond komen. “Je gaat niet in de supermarkt, met je buurman achter je, effectenorders inleggen.”

Dat supermarktbankieren in Engeland aanslaat vindt hij geen doorslaggevend argument. “Het aanhouden van een rekening bij een gewone bank is daar veel duurder dan hier.”