Wildgroei van emblemen

Op elk moment van de dag worden we geconfronteerd met tekens. Verkeersborden, wegwijzers, lichtbakken, affiches, bill boards, aankomst- en vertrektijden van openbaar vervoersmiddelen, strepen op de weg, huisnummers. Niet alleen langs de weg en op straat lijden we onder almaar brutalere reclame-uitingen.

In de entreehal van Schiphol is de fijnzinnig ontworpen bewegwijzering inmiddels opgelost in het visuele rumoer van de omgeving zodat de reiziger tastend zijn weg moet zien te vinden. Niemand van de uithangbord-voorzieners lijkt te beseffen dat hun uitingen aan zeggingskracht verliezen in het tummult van de onderlinge concurrentie.

Wie de gevels van binnensteden en dorpskernen overziet, beseft dat in Nederland nauwelijks sprake is van een samenhangende visie op de beeldcultuur van de moderne stad. Het schrijnendst komt de wildgroei van emblemen en signalen tot uiting in de fijnmazige en kleinschalige architectuur van oude en historisch waardevolle stads- en dorpskernen.

Er zijn ook voorbeelden van hoe het wel kan. De gemeente Maastricht heeft in de oude kern van de stad nauwkeurig de maat en de plaats bepaald waar beletteringen en andere commerciële uitingen op gevels aangebracht mogen worden. Ook Amsterdam is - wijs geworden na de visuele verloedering van Damrak en Kalverstraat - zuiniger op haar architectonisch erfgoed. In delen van de grachtengordel is het verboden om neonletters op gevels aan te brengen en moeten ontwerpen van bedrijfsuitingen aan gebouwen eerst goedkeuring krijgen van de welstandscommissie.

Bij architecten, ontwerpers en gemeentelijke welstandscommissies groeit de behoefte een eind te maken aan de anarchie van de visuele aandachttrekkers. Ook in het bedrijfsleven twijfelt men aan de effectiviteit van steeds bontere en agressievere bedrijfsuitingen in de publieke ruimte. Het visuele kabaal waarmee we dagelijks geconfronteerd worden lokt de vraag uit of de relatie tussen tekst en het gebouw niet beter op elkaaar is af te stemmen. Het debat daarover wordt op 12 maart gevoerd tijdens de jaarlijkse Dag van de Letter. Scryption, museum voor techniek en vormgeving van schrift en kantoor, organiseert samen met CAST, Centrum voor Architectuur en Stedebouw Tilburg, de manifestatie met het thema: tekst en architectuur, belettering en bewegwijzering op gebouwen.

12 Mrt om 13u Dag van de Letter; Tekst en architectuur, gebouw en letter, belettering en bewegwijzering op gebouwen. Tentoonstelling, presentaties en lezingen: middag: Scryption, Spoorlaaan 434a. Tilburg, tel 013-580 08 21. Buffet en avond: De Vorst, Willem II-straat 47-49, tel 013-544 60 28. Kosten: Incl buffet ƒ 60, studenten ƒ 40 (op vertoon van studentenkaart) Contant te voldoen aan balie van Scryption.

    • Wilfred Boom