Tribunaal verlaagt straf dader drama Srebrenica

DEN HAAG, 5 MAART. Het VN-oorlogstribunaal in Den Haag heeft de gevangenisstraf van Dran ErdemoviEÉc vandaag verlaagd van tien tot vijf jaar. ErdemoviEÉc, een Bosnische Kroaat, heeft bekend in dienst van het Bosnisch-Servische leger zeventig mannen te hebben geëxecuteerd na de val van de moslimenclave Srebrenica in juli 1995.

De 26-jarige ErdemoviEÉc werd in mei 1996 tot tien jaar gevangenisstraf veroordeeld. Zijn strafzaak kon snel worden afgehandeld, omdat hij bekende en het tribunaal informatie gaf over de rol van ex-president KaradEÉc en voormalig legerleider MladiEÉc bij de massamoorden.

Begin dit jaar werd zijn zaak opnieuw in behandeling genomen, omdat ErdemoviEÉc onvoldoende bleek te zijn ingelicht over zijn juridische opties. Zo wist hij niet dat in plaats van schuld te bekennen aan misdaden tegen de menselijkheid hij ook alleen schuld had kunnen bekennen aan oorlogsmisdaden, een lager misdrijf.

Rechter Florence Mumba zei vanochtend dat het berouw van ErdemoviEÉc en de druk waaronder hij als Kroaat in Servische dienst stond, aanleidingen vormden voor de strafverlaging. De aanklager en zijn advocaat waren het eens over een strafverlaging tot zeven jaar, maar de rechters gingen nog verder om ErdemoviEÉc “de kans te geven een frisse start met zijn leven te maken terwijl hij nog jong is.” Waar ErdemoviEÉc zijn straf zal uitzitten, is nog onbekend.

Gisteren meldde de 37-jarige Bosnische Serviër Dragoljub Kunarac zich bij Franse SFOR-troepen in het plaatsje Filipovici. Hij kwam gisternacht in Den Haag aan. Kunarac, alias 'Zaga', is de zesde Serviër die zich de laatste weken overgeeft aan het tribunaal in Den Haag. Hij werd in juni 1996 met zeven anderen aangeklaagd wegens misdrijven rond de Oost-Bosnische stad Fo. Het unieke van deze dagvaarding is dat verkrachting voor het eerst als een misdaad tegen de menselijkheid wordt genoemd.

Fo (40.000 inwoners, met een oorspronkelijke moslim-meerderheid van 52 procent) viel op 17 april 1992 in handen van de Bosnische Serviërs en Servische en Montenegrijnse vrijwilligers. De moslimmannen werden opgesloten in de gevangenis KP Dom, vrouwen, kinderen en bejaarden werden gedetineerd in sporthallen, scholen, hotels en huizen in en rond Fo. Hotels en huizen werden soldatenbordelen waar vrouwen en meisjes maandenlang werden uitgehongerd, mishandeld, vernederd en verkracht.

Kunarac is een Montenegrijn. Hij leidde begin 1992 een paramilitaire eenheid. Volgens de dagvaarding wordt hij gezocht in verband met verkrachtingen van vrouwen die waren samengedreven in onder meer de Partizan-sporthal in Fo. Een van hen zou in juli zijn verkracht door politiechef Dragan GagoviEÉc, nadat ze had geklaagd drie nachten eerder door verscheidene mannen te zijn verkracht. Een van hen was Kunarac. Hij vertelde haar achteraf dat ze nu moeder werd van een Servische baby.

Kunarac zou meisjes die soms niet ouder waren dan 12 jaar hebben meegenomen naar zijn hoofdkwartier in de wijk Alad. Bij een gelegenheid zou hij één meisje hebben gereserveerd en een ander door 15 soldaten hebben laten verkrachten. Begin augustus zou hij een 15-jarig meisje hebben misbruikt en daarna overgeleverd aan drie soldaten.

De 'Acht van Fo' kwamen eind vorig jaar in het nieuws toen de Amerikaanse tv-zender CBS met een verborgen camera opnames van hen maakte. Één van hen, Janko JanjiEÉc, alias 'Tuta', zei toen: “Ik sneed hun kelen door, vermoordde ze en stak hun ogen uit”. Hij wilde zijn verhaal voor 5.000 Duitse mark verkopen en maakte grappen over de verkrachtingen. Een nerveuze Kunarac zei vorige week in een vraaggesprek zich te willen overgeven omdat hij vreesde te worden doodgeschoten door SFOR-troepen.