Bisschoppen en hun critici bereid tot informeel beraad

De Nederlandse bisschoppen en de kritische Acht Mei Beweging zijn elkaar nog niet echt genaderd in hun moeizaam verlopende dialoog.

UTRECHT, 4 MAART. De Nederlandse bisschoppen en de veranderingsgezinde Acht Mei Beweging gaan elkaar vaker informeel raadplegen als zich in de rooms-katholieke kerk kwesties voordoen die tot discussies aanleiding kunnen geven. Dat hebben ze gisteren afgesproken tijdens een ontmoeting in Utrecht.

Het gesprek was volgens de deelnemers “in een goede sfeer” verlopen, en heeft ook zeker “een bijdrage geleverd” aan een verduidelijking van de standpunten van beide partijen, zo lieten na afloop voorzitter H. Wasser van de Acht Mei Beweging en mgr. A. van Luyn, bisschop van Rotterdam en vice-voorzitter van de bisschoppenconferentie, weten.

Niettemin is van een werkelijke toenadering tussen de bisschoppen en de kritische beweging nog geen sprake. De bisschoppen, zo vertelde Van Luyn, hebben zich vooral gestoord aan twee verklaringen die de Acht Mei Beweging in december vorig jaar en vorige maand hebben uitgegeven over leken en priesters in het kerkelijke werk.

Van Luyn: “De standpunten in deze verklaringen staan haaks op de leer van de katholieke kerk. Zulke verklaringen bevorderen de dialoog niet. Als emoties over dit soort kwesties hoog oplaaien, kan de Acht Mei Beweging beter met de bisschoppen als voorgangers van het kerkvolk een gesprek aangaan dan meteen zulke voorbarige verklaringen uit te geven.”

Twistappel is de november vorig jaar verschenen pauselijke instructie over de medewerking van leken aan het dienstwerk van de priesters. In deze instructie geeft de Romeinse curie richtlijnen voor leken en stelt onder meer dat het ambtelijk priesterschap “absoluut onvervangbaar” is en dat vervanging van priesters door leken in de kerk nooit anders dan een “tijdelijke oplossing” kan zijn.

Dat was tegen het zere been van de Acht Mei Beweging. “De instructie doet op geen enkele manier recht aan de authentieke roeping van 'leken' en aan de gegroeide praktijk in de geloofsgemeenschap van Nederland. Zij ontkent het feit dat honderden pastorale werksters en werkers in deze tijd geloofsgemeenschappen leiden en bezielen”, aldus de eerste verklaring.

De tweede verklaring, een open brief aan de bisschoppen, stelt onder meer: “Deze wanhopige poging van de Romeinse curie om de clerus te beschermen tegen de leken beantwoordt niet aan de huidige verwachtingen en helpt onze tijdgenoten niet bij het omgaan met hun levensproblemen.”

Bisschop Van Luyn: “Ik ben ervan overtuigd dat de Acht Mei Beweging een ander standpunt naar buiten had gebracht als zij hierover eerst met de bisschoppen zou hebben gesproken.” Het doel van een dialoog is volgens Van Luyn “samen komen tot een juiste interpretatie van de leer van de kerk”.

Voorzitter Wasser van de Acht Mei Beweging erkende gisteren dat een dialoog kan inhouden dat je elkaar “corrigeert”, maar zij behield zich het recht voor thema's aan te snijden die het kerkelijk leergezag niet welgevallig zijn. “De Acht Mei Beweging heeft tot taak om de emoties van pastoraal werkers te vertolken. Je kunt niet een discussie afkappen als veel mensen in de kerk met emoties zitten”, aldus Wasser.

De Acht Mei Beweging werd in 1985 opgericht bij het bezoek van Paus Johannes Paulus II aan Nederland. Negen jaar geleden braken de Nederlandse bisschoppen de besprekingen met de kritische organisatie af. Sinds kort zijn er weer gesprekken gaande. De bisschoppen sturen een vertegenwoordiger naar de jaarlijkse manifestatie van de beweging en op haar beurt is de beweging als toehoorder aanwezig op het Landelijk Pastoraal Overleg, waar vertegenwoordigers van de kerk inhoudelijk discussiëren. Daar komt nu het initiatief bij om elkaar vaker informeel te raadplegen.