A Streetcar Named Desire

A Streetcar Named Desire (Glenn Jordan, 1995, VS). RTL5, 20.30-23.25u.

Wie in 1995 een nieuwe verfilming maakt van Tennessee Williams' prachtstuk A Streetcar Named Desire mag op een vergelijking rekenen met die eerdere, zeer geslaagde poging: de fameuze klassieker van Elia Kazan uit 1951, die een ster maakte van de jonge Marlon Brando. Verraadt de nieuwe versie een nieuwe visie? Is Williams in eigentijds filmidioom gegoten? Nee. Het is een verbazingwekkend trouwe, en dus overbodige kleurenkopie van de zwart-wit-versie van Kazan (waarvoor Williams zelf het scenario schreef).

Opmerkelijk genoeg zit de jongste verfilming nog méer dan die van Kazan vastgeklonken aan de theatrale setting van het stuk: het sjofele appartement in New Orleans, waar de vermeend 'dierlijke' Stanley Kowalski niets moet hebben van de wanhopige leugenachtigheid van zijn vermeend welgemanierde schoonzuster Blanche Dubois. Anders dan Kazan is regisseur Glenn Jordan bovendien bepaald geen grootmeester waar het gaat om mise-en-scène en cameravoering op dit gelimiteerde speelveld.

En dan de acteurs. Jessica Lange valt niet helemaal in het niet bij Vivien Leigh, al is haar Blanche stukken minder gelaagd. In de bijrollen zijn Diane Lane en vooral John Goodman adequate vervangers van de Oscarwinnaars Kim Hunter en Karl Malden. Maar Alec Baldwin is niet opgewassen tegen (de herinnering aan) Brando. Zij vertonen exact dezelfde zweetplekken in hun t-shirt, maar waar Brando in een driftaanval de radio het raam uit smeet, daar zíe je Baldwin denken dat dat een beetje zonde is.

In de Nederlandse videotheken wordt de 1995-uitgave geafficheerd als 'de eerste ongecensureerde versie'. Dat valt wel mee, zeker in vergelijking met de ongecensureerde 'director's cut' die in 1993 van Kazans film op de markt kwam. Tegenwoordig kan men iets openlijker zijn over de homoseksuele geaardheid van Blanche's overleden echtgenoot en iets explicieter over het feit dat Kowalski zich ook seksueel vergrijpt aan zijn schoonzuster. Essentiëler is het gegeven dat, anders dan bij Kazan, Kowalski tenslotte nìet in de steek wordt gelaten door zijn vrouw. Dat strookt met Williams' oorsponkelijke bedoelingen. Voor die ene correctie hoef je evenwel niet een hele nieuwe film te maken.

    • Alex de Ronde