'Stabiliteit op Balkan staat op het spel'; Buren Kosovo eisen militaire interventie

PRIINA, 3 MAART. De internationale gemeenschap heeft verbijsterd gereageerd op het etnische geweld in de Servische provincie Kosovo. In de buurlanden werd gevraagd om een internationale interventie in Kosovo, de meeste andere landen drongen bij het Servische bewind aan op een dialoog met vertegenwoordigers van de Albanese meerderheid in Kosovo.

Zaterdag vielen in het door de Serviërs bestuurde gebied twintig doden. Vier Servische politiemannen werden gedood toen ze op een groep gewapende rebellen stuitten. Bij wraakacties van de Servische politie tegen zeven dorpen werden zestien Albanezen doodgeschoten. Gisteren gebruikte de Servische politie grof geweld om in de hoofdstad Priina 30.000 betogende Albanezen uiteen te jagen. Er vielen bij het optreden van de oproerpolitie volgens de Albaneestalige media 289 gewonden.

De Europese Unie, de Europese Veiligheidsorganisatie OVSE, de NAVO en de regeringen van veel Westerse landen, Rusland en de Balkanlanden gaven gisteren vrijwel unaniem uiting aan hun vrees dat het geweld kan escaleren en zou kunnen overslaan op buurlanden. De Britse minister Robin Cook, EU-voorzitter, stelt de zaak-Kosovo vandaag tijdens een bezoek aan Belgrado aan de orde. Eurocommissaris Hans van den Broek riep gisteren alle partijen in Kosovo op zich van geweld te onthouden. Hij zei dat “aanvullende druk” moet worden uitgeoefend op de Joegoslavische president MiloviEÉc “om een dialoog [met de Albanezen] aan te gaan”. OVSE-voorzitter Bronisaw Geremek bood de Albanezen en de Serviërs zijn bemiddeling aan. De Amerikaanse regering liet weten “verbijsterd” te zijn over het geweld in Kosovo en eiste van Belgrado “een dialoog zonder voorwaarden vooraf”. De secretaris-generaal van de NAVO, Javier Solana, zei te vrezen voor “een gewapend conflict dat de hele regio kan omvatten”. Ook Rusland uitte zich bezorgd; een Russische woordvoerder riep op tot een dialoog, “met respectering van de territoriale integriteit van Joegoslavië” - een formulering waarmee werd onderstreept dat Moskou tegen een afscheiding van Kosovo uit de Joegoslavische federatie is. Veel Albanezen uit Kosovo eisen onafhankelijkheid.

In buurlanden van Kosovo is aangedrongen op een internationaal militair ingrijpen in de regio om escalatie van het geweld te voorkomen. De Albanese premier Fatos Nano zei dat “zo snel mogelijk” moet worden ingegrepen en de voorzitter van het parlement van Macedonië, Tito Petkovski, zei dat de stabiliteit van de hele Balkan op het spel staat als dat ingrijpen op korte termijn uitblijft.

De minister van Informatie van de ondergrondse regering van de Albanezen in Kosovo, Xhafer Shatri, zei dat er zo snel mogelijk troepen van de VN moeten worden gestuurd. Als dat niet gebeurt, wacht Kosovo “een verschrikkelijke oorlog” die volgens Shatri “zeker geen geïsoleerde oorlog zal zijn, zoals in Bosnië.” In het geval van grootschalig geweld in Kosovo zal “binnen twintig minuten” Macedonië bij het conflict betrokken raken, Albanië volgt “binnen een half uur” en vervolgens gebeurt dat ook met Bulgarije, Turkije en Griekenland, aldus Shatri.

Een inwoner van een van de dorpen in Kosovo die zaterdag het doelwit werden van de wraakactie van de Serviërs vertelde gisteren een buitenlandse journalist dat zijn door Albanezen bewoonde dorp werd omsingeld door de Servische politie. De huizen werden vanuit helikopters onder vuur genomen met machinegeweren. Vervolgens reden pantserwagens het dorp in en werden de huizen opnieuw beschoten. Ten slotte trokken Servische politiemannen te voet binnen om door de ramen in het wilde weg hun geweren leeg te schieten. De man, Sefer Nabihi, verloor zijn zoon en zijn zwangere schoondochter in het bloedbad; van de laatste werd het hoofd van het lichaam geschoten. Zelf werd Nabihi door twee kogels getroffen. Volgens de Servische overheid werden uitsluitend “terroristen” gedood.

De Internationale Federatie van Journalisten (IFJ) heeft gisteren bij de regering in Belgrado geprotesteerd tegen “de campagne van terreur, intimidatie en geweld” tegen journalisten in Kosovo. Volgens de IFJ werden bij het optreden van de Servische politie in Priina gisteren elf journalisten en persfotografen gewond. Een van hen brak een been toen hij, opgejaagd door agenten, uit het raam van zijn kantoor sprong. Ook Veton Surroj, de bekendste Albaneestalige journalist van Kosovo en hoofdredacteur van het blad Koha Dritore, werd door politiemannen afgeranseld. (Reuters, AP, AFP)