Onenigheid over geweld; V-raad zegt Irak unaniem de wacht aan

NEW YORK/ BAGDAD, 3 MAART. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft vannacht unaniem Irak gewaarschuwd dat schending van het akkoord met de secretaris-generaal van de VN over wapeninspecties “de ernstigste consequenties” zal hebben.

Maar een meerderheid van de leden van de raad onderstreepte gisteravond in het debat over de resolutie dat er, in tegenstelling tot wat de Verenigde Staten menen, geen sprake is van een groen licht voor automatisch gebruik van geweld mocht Irak de wapeninspecties door de VN opnieuw hinderen. Onder druk van met name Rusland, Frankrijk en China was eerder al elke verwijzing naar een militaire reactie uit de resolutie geschrapt. De Iraakse vice-premier Tariq Aziz op zijn beurt herhaalde vandaag dat Irak zijn akkoord met de VN zal eerbiedigen.

Resolutie 1154 “onderschrijft” het akkoord dat secretaris-generaal Kofi Annan op 23 februari in Bagdad bereikte met Tariq Aziz, dat met name voorziet in de vorming van een speciale inspectiegroep voor acht 'presidentiële plaatsen' die Irak eerder van inspectie had uitgesloten. Daarnaast belooft de resolutie nog eens dat het in 1990 tegen Irak afgekondigde handelsembargo wordt opgeheven zodra de VN-ontwapeningscommissie UNSCOM alle Iraakse massa-vernietigingswapens heeft ontmanteld.

Voordat de Veiligheidsraad gisteravond bijeenkwam verzekerde de Amerikaanse VN-ambassadeur, Bill Richardson, de pers dat de resolutie “het gebruik van geweld als antwoord op een Iraakse schending van het akkoord van de secretaris-generaal niet beperkt”. De Amerikaanse positie, aldus Richardson, is dat eerdere resoluties Washington voldoende wettelijke basis verschaffen.

Maar de Chinese regering onderstreepte vandaag dat de resolutie geen enkel land machtigt automatisch zijn toevlucht te zoeken tot militaire actie tegen Irak. Volgens een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken is het de Veiligheidsraad die moet vaststellen of Irak het akkoord van de secretaris-generaal schendt en of er moet worden gehandeld. China heeft als permanent lid van de Veiligheidsraad vetorecht. De Franse VN-ambassadeur Dejammet zei eveneens dat de resolutie “elk idee van automatisme uitsluit”, en dat het de taak is van de raad om eventuele schendingen te boekstaven en “de noodzakelijke beslissingen te nemen”.

In Washington verwelkomde president Clinton de resolutie. Hij sprak van de “duidelijkst mogelijke boodschap: Irak moet zijn belofte nakomen om de internationale wapeninspecteurs onmiddellijke, onvoorwaardelijke en onbeperkte toegang te geven tot elke verdachte plek, overal, te allen tijde”. (Reuters, AFP, AP)