Onderzoek naar gedrag Klarsfelds in zaak-Papon

PARIJS, 3 MAART. De Parijse Orde van Advocaten stelt een disciplinair onderzoek in naar Serge en zijn zoon Arno Klarsfeld. Deze in Frankrijk bekende advocaten hebben openlijk de onpartijdigheid betwijfeld van de rechtbankpresident in de zaak tegen de van oorlogsmisdaden verdachte topambtenaar Maurice Papon.

Serge Klarsfeld geldt als de Franse Simon Wiesenthal. Hij heeft het lot van tienduizenden door nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog gedeporteerde joden in kaart gebracht en een levenswerk gemaakt van het tot vervolging brengen van de schuldigen. Hij heeft er veel toe bijgedragen dat de berechting van Papon, na zeventien jaar juridische schermutselingen, in oktober '97 alsnog is begonnen. Het is inmiddels de langst durende rechtszaak uit de Franse moderne geschiedenis.

De zaak-Papon voor het Assisenhof in Bordeaux werd in januari opgeschrikt door de bekendmaking, uit de mond van Arno Klarsfeld, dat rechtbankpresident Jean-Louis de Castagnède familiebanden heeft met slachtoffers van de jodenvervolging in Bordeaux. Tussen '42 en '44 organiseerde Papon als rechterhand van de prefect de transporten van joden die via het Franse kamp Drancy naar Auschwitz werden gevoerd.

De president van de rechtbank verklaarde van niets te hebben geweten. Sinds zijn jeugd had hij geen contact meer met het betreffende deel van zijn familie. Na enige dagen schorsing hervatte hij de procedure, maar bleef volgens de meeste waarnemers in een verzwakte positie achter: wat hij ook zegt of doet, hij loopt voortdurend het risico van partijdigheid te worden beschuldigd. Vader en zoon Klarsfeld hebben gezegd de zaak aan de grote klok te hebben gehangen om te voorkomen dat Papons advocaten er later misbruik van konden maken, bij voorbeeld na een ongunstige uitspraak. Een Assisenhof bestaat uit zes lekenleden en drie beroepsrechters, onder wie de president. Collega-advocaten hebben het optreden van de Klarsfelds unaniem veroordeeld als een roekeloze tactiek om het proces te dwarsbomen nu het niet regelrecht op complete veroordeling dreigt uit te lopen.

De afgelopen dagen hebben verschillende getuigen over de periode van zuivering direct na de bevrijding in Bordeaux (augustus '44) gesproken. Papon is in die tijd bevorderd en heeft na de oorlog landelijk carrière gemaakt als prefect en minister van Begrotingszaken onder president Giscard d'Estaing ('74-'81). Morgen getuigt de Duitse magistraat Rolf Holtfort. Eerder ontvluchtte hij het proces: toen hij in februari voor zijn getuigenis was aangekomen werd een briefje onder de deur van zijn hotelkamer geschoven met de tekst: 'Vichy leeft. Geen Duitse getuigen. U praat, u sterft'.