Onder druk publieke opinie; Israel wil ook zonder vrede uit Libanon weg

TEL AVIV, 3 MAART. Israel stelt terugtrekking van zijn troepenmacht van rond de 2.000 man uit Zuid-Libanon niet meer afhankelijk van een vredesverdrag met Libanon of Syrië.

Het toenemend aantal soldaten dat in de 'veiligheidszone' in Zuid-Libanon sneuvelt, heeft onder druk van de publieke opinie geleid tot een tactische wijzing van het Israelische standpunt inzake terugtrekken uit Libanon. Sedert begin dit jaar zijn vier soldaten in Libanon gedood en 30 gewond.

Nadat minister van Defensie Yitzhak Mordechai eerder had gezegd dat Israel resolutie 425 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties uit 1978 aanvaardt, heeft premier Benjamin Netanyahu dat de afgelopen dagen bevestigd. “We zijn erin geïnteresseerd Libanon te verlaten mits Libanon veiligheidsgaranties geeft en Hezbollah ontwapent”, zei hij.

Minister Michael Eitan, een voorstander van eenzijdig terugtrekken, sprak het afgelopen weekeinde van een “positieve kentering” in de Israelische politiek ten aanzien van Libanon. Militaire commentatoren waarschuwden echter voor voorbarig optimisme omdat naar hun oordeel de Libanese regering in Zuid-Libanon geen stap kan zetten zonder instemming van Syrië. Volgens deze ook in de Israelische politiek opgeld doende gedachte is het een Syrisch belang dat Israel in Zuid-Libanon in een uitputtingsoorlog blijft verwikkeld met de moslim-fundamentalistische beweging Hezbollah.

De bezoeken die Netanyahu en Mordechai deze week aan Europese hoofdsteden afleggen staan in het teken van Israels dubbele impasse in het vredesproces met de Palestijnen en Syrië. Minister Mordechai zal na besprekingen in Parijs begin volgende week ook naar Den Haag komen. Met zijn Nederlandse collega zal hij volgens diplomatieke kringen ook spreken over uitvoering van resolutie 425. Deze resolutie leidde tot de oprichting van de VN-vredesmacht UNIFIL. Nederlandse soldaten dienden ook in UNIFIL. Het is niet uitgesloten dat Mordechai in Den Haag zal nagaan of Nederland opnieuw bereid is troepen naar Zuid-Libanon te sturen. Frankrijk heeft intussen al laten weten bereid te zijn “boodschappen door te geven” over een eventuele Israelische terugtrekking uit Libanon. “Als we de Israeliërs, de Libanezen en de Syriërs van dienst kunnen zijn (..) doen we dat graag”, aldus minister van Buitenlandse Zaken Hubert Védrine gisteren.

De uitzichtloosheid van de oorlog met Hezbollah in Zuid-Libanon en de hoge tol die Israel voor het in stand houden van de veiligheidszone betaalt, versterkt protestbewegingen die voor eenzijdig terugtrekken zijn. Het afgelopen weekeinde deed Roni Milo, de burgemeester van Tel Aviv, een beroep op Israels intellectuelen zich te scharen achter enkele protestbewegingen die door bezorgde moeders zijn gevormd waarvan die van de 'vier moeders' de eerste en bekendste is. Vrouwen van hoge officieren, onder anderen de echtgenote van generaal majoor Amiram Levin, de commandant van Noord-Israel, hebben zich bij deze beweging aangesloten.

Volgens Milo kan Israel het risico nemen zich op de internationale grens met Libanon terug te trekken zonder vergelijk met Libanon en Syrië, omdat het dan het recht heeft terug te slaan indien Hezbollah Israelische doelen in Israel aanvalt.

Hem en anderen staat dan geen militaire invasie van Libanon voor ogen maar het inzetten van Israels luchtmacht en marine tegen de in herbouw zijnde economische infrastructuur van Libanon. Een dergelijke politiek zou de Libanese regering ertoe aanzetten effectieve controle over Zuid-Libanon uit te oefenen.

    • Salomon Bouman