Nieuw-rechts

De kritiek van Marcin Krol op wat hij gemakshalve kenschetst als 'radicaal-conservatieve denkbeelden' bevat zelf nogal wat ideologisch niet ongevaarlijk materiaal (21 februari). Reeds in de 18de eeuw immers beschreef Joseph graaf de Maistre de wetmatigheden met betrekking tot de op het 'rationalisme' gegronde Franse revolutie. Dit en zijn marxistische pendant in de 20ste eeuw zijn miljoenen mensen noodlottig geworden, om nog maar te zwijgen over de morele verwildering waartoe zij hebben geleid.

Ook het huidige ongebreidelde kapitalisme met zijn materialistische, hedonistische 'beschaving' berust op dezelfde denkbeelden en heeft tot vergelijkbaar normverval geleid. Is het dan verwonderlijk, dat velen in het bevrijde Oosten weinig heil zien in de vervanging van de marxistische Rousseau door zijn kapitalistische evenknie? De wijze, waarop deze ernstige bezorgdheid op Orwelliaanse wijze door Krol tot 'nieuw, gevaarlijk rechts' wordt gestigmatiseerd en vervolgens geridiculiseerd, is weinig overtuigend. Deze zorg afdoen als 'heimwee, dat geen hechte basis (!) vormt voor een nieuwe samenleving' is te gemakkelijk en wijst geen enkele weg naar een oplossing voor de huidige crisis met zijn verloedering op alle fronten. Bij Krol lijkt veeleer sprake van een ideologisch doodlopend fatalisme, dat op zijn beurt mede lijkt te berusten op een ondoordachte hantering van het begrip 'vooruitgang'

Kortom: het 'rationalisme', uitgaande van het axioma van de goedheid van de menselijke natuur onder het primaat van de Rede (Rousseau-contrat social) is in feite nooit echt rationeel geweest, daar het geen rekening heeft gehouden met 'la condition humaine', het menselijk tekort (de 'erfzonde'), een denkfout met grote gevolgen: zo hebben alle 'idealistische', socialistische stelsels uiteindelijk onvermijdelijk naar de dood gevoerd; voor het teugelloze kapitalisme geldt volgens mij hetzelfde. Dit is de les van de geschiedenis, die Marcin Krol nog niet voldoende doorschouwd lijkt te hebben.