Kiezen

HET ZIJN MORGEN verkiezingen voor de gemeenteraad en dus waren landelijke politici de afgelopen weken volop in de weer in winkelcentra, op marktpleinen en vormden zij veelal het hoofdmenu bij lokale partijmanifestaties. Kortom, de campagne was als vanouds. De klacht dat Haagse coryfeeën de raadsverkiezingen domineren is een rituele.

Natuurlijk gaat het morgen niet om Tweede-Kamerverkiezingen, maar als landelijke partijen zich op lokaal niveau manifesteren presenteren zij de hele partij. De wijze waarop de lokale vertegenwoordigers hun keuzes bepalen kan niet los worden gezien van de landelijke koers.

Ongetwijfeld leidt dit tot een vertroebeling van de campagne. Wie de afgelopen dagen de beweringen hoorde over het premierschap zou inderdaad denken dat het morgen 6 mei is. Maar het zou aan de andere kant te geforceerd zijn om de campagne voor de raadsverkiezingen geheel los te zien van de Tweede-Kamerverkiezingen over twee maanden. De 'dubbelslag' kan zelfs een voordeel zijn omdat er in elk geval sprake is van een intensieve campagne.

Het punt is ook niet zozeer dat de landelijke politici de lokale collega's volledig hebben weggedrukt. Als lokale vraagstukken te weinig uit de verf zijn gekomen, ligt dat niet aan de aanwezigheid van 'Den Haag' in de campagne maar aan het gebrek aan werkelijke politieke thema's in de gemeenten. De partijpolitieke strijd in gemeenten, die vergeleken bij het nationale debat toch al beperkt was, is wederom geringer geworden. Dat maakt de keuze voor de steeds grotere groep zwevende kiezers er niet eenvoudiger op.

TE VREZEN VALT dat een zeer laag opkomstcijfer het resultaat van dit dilemma zal zijn. VVD-leider Bolkestein liet zich gisteravond voor de televisie nogal bagatelliserend uit over een lage opkomst. Als mensen menen niet te hoeven stemmen, hebben ze waarschijnlijk geen grote problemen, zei hij. Dit is wel een zeer beperkte uitleg van het stemrecht. Stemmen is niet alleen een uiting van onvrede, maar een periodieke legitimatie van het bestuur. Het is te hopen dat morgen zoveel mogelijk mensen die legitimatie geven.