Van Gogh ontmaskert zichzelf

't is hier verschrikkelijk gezellig, Veronica, 22.30-23.05u.

Theo van Gogh... waar waren we gebleven. Oh ja, bij zijn vertrek bij Nieuwe Revu en Talkradio. Hij mocht er zijn werk niet meer doen zoals hem dat goeddunkte, en dan vertrekt hij, want hij haat censuur.

Met die principiële opstelling heeft hij inmiddels een cv waar menig brekebeen hem om zal benijden - De Krant op Zondag, HP/De Tijd, Talkradio, Het Parool, de VPRO, de NPS, en Veronica Nieuwsradio - overal vertrokken. En voor we het vergeten; zijn comedy Au die hij voor de TROS maakte, haalde het scherm niet. “Omdat ze hem niet durfden uitzenden”, schampert hij.

Bij Veronica zijn ze tenminste blij met wat hij maakt, zegt hij. Zijn dankbaarheid daarvoor is zo groot, dat hij een reclamefilmpje voor de omroep opnam waarin hij zijn buikige postuur laat meedeinen op het vlotte deuntje dat de omroep kenmerkt. Maar de liefde is wederzijds, zo bleek tijdens een persconferentie naar aanleiding van Van Goghs nieuwste programma voor Veronica 't is hier verschrikkelijk gezellig.

“Als ik het zeggen mag”, waagde Veronica-voorzitter Joop van der Reijden, doet hij me aan Alfred (Lagarde, red.) denken.” “Zijn mobiele telefoon gooide hij uit het raam, en zijn pieper heeft hij in het zwembad vergeten”, kleurt maatje van Van Gogh en producent Pieter Storms verder het plaatje in. Van der Reijden kijkt vertederd geamuseerd. “Dit soort mensen zijn toch het zout in de pap van de maatschappij.” Van Gogh moet over onvermoede talenten beschikken, want aan 't is hier verschrikkelijk gezellig kan al die Veronica hartelijkheid niet gelegen hebben. Het programma is niet zo gelukt.

En dat terwijl de bedoeling zo aardig was; beroepscynicus Theo van Gogh bezoekt typisch Hollandse gezelligheidjes als een bruidsmode-beurs, een vrijgezellen-avond, en een kartbaan. Dat zou een brutalere variant van Ursul de Geers satirische reeks 't is hier fantastisch kunnen worden, waarin feestende Nederlanders genadeloos op film werden vastgelegd.

Van Gogh is er niet in geslaagd dat programma te evenaren. Want waar De Geer zijn geportretteerden zichzélf voor gek liet zetten, louter door hen te observeren, is het in 't is hier verschrikkelijk gezellig vooral de presentator die voor gek komt te staan. De mensen die hij voor zijn camera haalt, krijgen nauwelijks de kans hem daarin te overtreffen.

Zoals tijdens een dagje paintball, met de werknemers van een automatiseringsbedrijf. “Dit is dus de volwassen wijze waarop het moderne bedrijfsleven winst maakt”, kraait Van Gogh richting een clubje verbaasd kijkende, beschaafd ogende jonge mensen. Helaas blijkt uit de begeleidende beelden niet wat nu eigenlijk zo onvolwassen is. In plaats van het (inderdaad zeer kinderachtige) spelletje in beeld te brengen, zien we voortdurend Van Gogh in beeld die conclusies trekt - die we dan maar van hem moeten aannemen; “Braaf lachen om de grapjes van de baas, kinderachtig hoor.” Maar nergens ziet de kijker personeel lachen om hun baas. De enige reden waarom gelachen zou kunnen worden, is om Theo, met plaatsvervangende schaamte. Het doel van zijn komst, namelijk de ontmaskering, betreft vooral hemzelf.

“Theo wil het publiek een spiegel voorhouden”, sust Pieter Storms na afloop. “En ja, dat gaat soms heel schril, als een nagel over het bord.” Vroeger zou Van Gogh hem uitgeschaterd hebben.

Tegenwoordig klinkt er in zijn programma een piepje op de plek waar hij Joop van den Ende uitscheldt voor kippenneuker. “Ik wil misschien nog verder bij Joop, en dan ben ik ook wel weer zo'n hoer dat ik hem niet ga beledigen”, geeft Van Gogh als verklaring. Als dát het effect is dat Veronica op hem heeft, moest Van Gogh maar weer eens opstappen.