Suikerziekte onder Haagse hindoestanen is epidemisch

DEN HAAG, 2 MAART. “Mijn moeder heeft suikerziekte, drie van mijn broers en ikzelf. Mijn schoonmoeder heeft het, twee van haar kinderen en verder heel veel kennissen.” Voorzitter L. Dewkalie van de Hindostaanse religieus-culturele organisatie 'Arya Samaj Nederland' in Den Haag hoeft niet lang na te denken om gevallen van suikerziekte binnen de Haagse Hindostaanse gemeenschap op te noemen.

Onderzoek van de GGD wees twee jaar geleden uit dat het percentage diabetes onder de Surinaamse Hindostanen in Den Haag vele malen hoger ligt dan onder Nederlanders. De GGD en de Stichting Thuiszorg Den Haag starten binnenkort een grote preventiecampagne binnen de Hindostaanse gemeenschap.

Zevenendertig procent van de Hindostanen in Den Haag boven de zestig jaar lijdt aan suikerziekte, terwijl dat percentage onder Nederlanders van boven de zestig ongeveer zes bedraagt. Diabetes komt bij Nederlanders onder de vijftig jaar nauwelijks voor. Bij Hindostanen in de leeftijd van 31 tot vijftig jaar ligt het percentage al op ruim zes. De arts B. Middelkoop van de GGD die twee jaar geleden bij het onderzoek betrokken was: “We dachten eerst aan de ondervoeding waaraan de voorouders van de Hindostanen, vroeger in India en later in Suriname, hebben blootgestaan. Nu ze in welvarender omstandigheden terecht zijn gekomen, zou de ziekte zich openbaren. Maar bij nader inzien denken we toch dat die theorie niet klopt.”

De GGD-arts heeft reden om aan te nemen dat suikerziekte niet alleen bij Hindostanen veel voorkomt, maar ook bij andere etnische groepen zoals Marokkanen, Turken en Creolen. “We weten uit de literatuur dat suikerziekte ook in grote mate bestaat bij Creolen in Suriname. Boven de zestig jaar ligt het percentage op vijftien procent. Dat is lang niet zo hoog als onder de Hindostanen, maar toch.”

Het diabetes-probleem onder de Hindostanen werd enkele jaren geleden gesignaleerd door huisartsen die praktijk houden in Den Haag. “Die namen contact met ons op, omdat hen opviel dat er wel erg veel Hindostanen op het spreekuur verschenen met diabetes.” Sterfte door suikerziekte komt in Den Haag meer voor dan in de rest van Nederland, zelfs meer dan in andere grote steden als Amsterdam en Rotterdam. Volgens Middelkoop zou dat kunnen komen doordat Den Haag met zo'n 30.000 personen de grootste Hindostaanse gemeenschap in Nederland heeft.

De gezondheidscampagne die binnenkort start, richt zich met name op de thema's 'bewegen' en 'gezond eten'. Voedingskundige S. Sadhoeram: “Niet omdat we denken dat de Hindostanen ongezond eten en daardoor suikerziekte krijgen. Maar omdat je met goede voeding en veel beweging eventueel kunt voorkomen dat je suikerziekte krijgt.”

De voedingsdeskundigen wijzen de Hindostanen er bijvoorbeeld op dat het eten van veel rijst en gebruik van veel olie niet goed is voor de gezondheid. En ze stelden speciale koolhydraat-variatielijsten op, toegesneden op de Hindostaanse keuken, zodat Hindostanen kunnen zien hoeveel welk voedsel ze per dag mogen gebruiken zonder in de gevarenzone te komen. “We proberen mensen ook duidelijk te maken dat het belangrijk is op gezette tijden te eten”, vertelt Sadhoeram. “Binnen de Hindostaanse gemeenschap is het minder de gewoonte dan bij Nederlanders om bijvoorbeeld drie keer per dag te eten. Je eet als het uitkomt.”

Volgens het Haagse Hindostaanse raadslid J. Chandoe (PvdA) is de suikerziekte hèt gespreksonderwerp binnen zijn gemeenschap. “Ik merk dat nu ik op campagne ben voor de verkiezingen.” Het zal volgens hem moeilijk zijn om oude eetgewoonten bij de Hindostanen te veranderen. “Veel mensen bakken bijvoorbeeld hun groente in olie. Terwijl je ze natuurlijk ook in water kunt koken. Maar ja, onze mensen vinden dat over het algemeen niet lekker.”

Chandoe zelf heeft zijn eetgewoonten al veranderd. “Ik ben zestig, in mijn familie komt veel suikerziekte voor. Ik probeer te voorkomen dat ik het ook krijg.” Door de week eet hij de gebruikelijke Hollandse kost: aardappelen, vlees en groente. “Maar soms in het weekend laat ik me gaan. Dan eet ik lekker rijst, met vlees en veel kruiden.”