Rotterdam; Campagne in teken van 'stadsdebat'

ROTTERDAM, 2 MAART. Premier Wim Kok at zaterdag een 'patatje mayo' op de centrummarkt en fietste ten gerieve van de tv-camera's over de Erasmusbrug. CDA-leider Jaap de Hoop Scheffer sprak 's ochtends in Pier 80, een wijkcentrum in Delfshaven. 's Avonds besloot de PvdA haar verkiezingscampagne in hetzelfde gebouw met minister Ad Melkert (Sociale Zaken) in een hoofdrol op een manifestatie onder het motto 'Ook de nacht is van de partij', wat in dit stadsdeel met zijn drugsproblemen vooral niet letterlijk moet worden opgevat.

Het optreden van landelijke politici in Rotterdam, en dan vooral in de arme wijken rond het centrum, lijkt voor de PvdA en het CDA het gewenste effect te sorteren.

Volgens de jongste peiling onder de kiezers in opdracht van Radio Rijnmond die zaterdag bekend werd gemaakt, behouden de socialisten hun twaalf zetels in de 45 leden tellende gemeenteraad. Het CDA, aangevoerd door wethouder Van der Tak, gaat iets vooruit (van zes naar zeven).

De verwachte winst van de VVD blijft beperkt - van zes naar negen zetels - terwijl D66 van zeven naar vier zetels terugvalt. De PvdA met wethouder Hans Simons (Sociale Zaken) als lijsttrekker blijft dus waarschijnlijk de grootste partij in Rotterdam.

De uiterst rechtse partijen CD en CP86, die vier jaar geleden nog zes zetels haalden, verdwijnen volgens dezelfde peiling uit de gemeenteraad. De ontevredenheid en frustratie waarvan uiterst rechts vier jaar geleden profiteerde - vooral in volkswijken in Rotterdam-Zuid maar ook in betere woonbuurten als Schiebroek - is onder invloed van de aantrekkende economie, de groei in de werkgelegenheid (12.000 banen in vier jaar, waarvan ruim de helft Melkertbanen) duidelijk verminderd.

Meer veiligheid, vooral op straat, blijft onveranderd een van de belangrijkste wensen bij de Rotterdamse kiezers, van wie naar verwachting nauwelijks de helft zijn stem zal uitbrengen.

De VVD stuurt op de valreep vanavond enkele landelijke kopstukken naar Rotterdam. De liberalen worden aangevoerd door een nieuwe en onbekende lijsttrekker, de voormalige havenondernemer W. H. van der Stek, die uit Zeewolde (Flevoland) werd gehaald. Van der Stek ontpopte zich als een rondborstige Rotterdammer, maar zijn gebrek aan politieke ervaring brak hem soms op. Van der Stek claimde bij zijn aantreden alvast een liberaal als opvolger van burgemeester A. Peper, wiens derde en waarschijnlijk laatste ambtstermijn in 2000 eindigt. De kritiek van Simons op de 'verrechtsing' van de VVD wees hij af. Van der Stek: “De grote partijen zijn het voor zeventig procent met elkaar eens waar het met Rotterdam heen moet.”

De verkiezingsstrijd in Rotterdam stond grotendeels in het teken van de uitkomst ('sterker, schoner en groener') van het vorig jaar beëindigde 'stadsdebat' waaraan duizenden Rotterdammers deelnamen. Deze 'volksraadpleging' leidde tot een zekere depolitisering: alle partijen namen de idealen van de burgerij over. Maar de vraag hoe de doelstellingen verwezenlijkt kunnen worden, kwam in de campagnes nauwelijks aan de orde.

De PvdA zette vooral in op nog eens tienduizend banen erbij in de komende raadsperiode. Dat lijkt de belangrijkste prioriteit voor het nieuwe college van B en W te worden indien Hans Simons, als lijsttrekker van de grootste fractie in de nieuwe raad, de onderhandelingen over het nieuwe collegeprogramma zal leiden. Een coalitie van PvdA, CDA, GroenLinks (met vier in plaats van de huidige drie zetels) en het gedecimeerde D66 - en dus zonder VVD - lijkt bij de PvdA voorkeur te hebben. Met een dergelijk college wordt de benoeming van een liberaal als burgemeester in het voormalige 'rode bolwerk' Rotterdam op afstand gehouden.

Voorkeurstemmen kunnen bij de verkiezingen woensdag tot flinke verrassingen leiden. Een kwart van de kiesdeler - circa 1.450 stemmen - is genoeg om rechtstreeks in de raad gekozen te worden. Daarop hoopt het vertrekkende Tweede-Kamerlid Frans-Jozef van der Heijden, die in zijn woonplaats Rotterdam tot zijn verrassing slechts lijstduwer op de CDA-kandidatenlijst mocht worden.

Het langstzittende PvdA-raadslid, Ruud van Middelkoop, achtste op de kandidatenlijst, was zo verontrust over acties om allochtone kandidaten met voorkeurstemmen op het pluche van de Coolsingel te krijgen, dat hij vorige week 20.000 pamfletten rondstuurde om zichzelf nog maar eens 'voor te stellen'.