'Geef mij de stem van uw hart'; Joan Pieters-Stam (D66), Groningen

In de aanloop naar de verkiezingen voor de gemeenteraad op 4 maart loopt NRC Handelsblad een dag mee met enkele gemeentebestuurders met Economische Zaken in de portefeuille. Deze keer: Groningen. Wethouder Joan Pieters-Stam.

GRONINGEN

Inwoners: 170.000

Structuur werkgelegenheid: landbouw 1 procent, industrie en bouw 15 procent, commerciële dienstverlening 44 procent, niet-commerciële dienstverlening 40 procent.

Belangrijke bedrijven: KPN, Gasunie, Informatie Beheer Groep, CSM, Suikerunie.

Werkloosheid: 25,8 procent (1996).

Totale opp. bedrijfsterrein: 680 hectare.

Hoeveel nog beschikbaar: 14 hectare.

Gem. grondprijs: 100 gulden.

GRONINGEN, 2 MAART. Champagne bij de eerstvolgende vergadering, beloven de middenstanders van de Groningen City Club. Als de wethouder dan nog op haar plaats zit tenminste. Joan Pieters-Stam staat weliswaar tweede op de lijst, “maar ik ben van D66”. De voorspellingen voor de gemeenteraadsverkiezingen in Groningen zijn vergelijkbaar met die voor de landelijke verkiezingen. Als ze uitkomen, verliest D66 flink wat raadszetels en een wethouder.

De wethouder Economische Zaken, die eind 1994 aantrad, probeert het tij te keren met een persoonlijk getinte campagne. “Geef Pieters-Stam de stem van uw hart”, staat er op de flyer die in de stad wordt uitgedeeld. Begeleid door viool en piano zong ze zondag achttiende-eeuwse liefdesliederen. De verkiezingsstunt moet voorkeurstemmen opleveren die haar terugkatapulteren op haar post. “Ik moet dus een beetje op mijn keel letten”, zegt ze en steekt een dropje in haar mond.

De vereniging van middenstanders uit de Groningse binnenstad is in ieder geval redelijk te spreken over de samenwerking. Pieters-Stam omschrijft het periodiek beraad tussen het college van B en W en de ondernemers als “een uitlaatklep voor gemopper”. In de lichtblauwe Collegezaal in het achttiende-eeuwse stadhuis aan de Grote Markt luistert ze - de andere leden van het college lieten verstek gaan - de grieven aan. De champagne na 4 maart slaat ze af. “Een flesje wijn zou nog net kunnen.”

De middenstand maakt zich zorgen over de voortgang van de plannen voor een ondergrondse parkeergarage op de Grote Markt, de illegale autohandel “en erger”, het afkalven van een oude winkelstraat door de populariteit van de nieuwe route naar het centrum via de brug bij het Groninger Museum, de concurrentie van de pompstations-annex-supermarkten en de groeiende onveiligheid op straat.

De veiligheid op straat is problematisch, erkent de wethouder. De gevolgen van de rellen in de Oosterparkbuurt doen zich nog steeds voelen. Volgens Pieters-Stam wil een deel van de uitgaande jeugd het nog eens dunnetjes over doen. Tegen provocerend gedrag wordt hard opgetreden, waarschuwt ze. “We voeren een beleid van zero-tolerance.” De ondernemers zijn tevreden met de extra politiemanschappen, maar hoelang zijn die er nog?

Het negatieve 'Oosterpark-imago' schrikt ondernemingen die naar Groningen willen komen niet af. Daar heeft de wethouder tenminste nog niets van gemerkt. “Alle grote steden kampen met dergelijke problemen.” Het is veel meer de geïsoleerde ligging, die de toestroom van bedrijven van de Randstad naar het hoge Noorden in de weg staat.

Groningen wordt door de rest van Nederland nog steeds gezien als het einde van de wereld. “Dat is in internationaal perspectief belachelijk, maar het wordt wel zo beleefd.” In de jaren tachtig bracht de overheid een deel van PTT, toen nog staatsbedrijf, in het kader van het regionaal spreidingsbeleid naar Groningen. Na de verzelfstandiging werd die verhuizing in 1992 afgerond, maar nadien ging het bedrijf hard aan de slag om diensten naar de Randstad terug te halen. De top van KPN verhuist in ieder geval terug naar Den Haag. “Iedereen wil daar bij elkaar op schoot zitten.” Pieters-Stam hoopt binnenkort harde afspraken te maken over de bedrijfsonderdelen die zullen blijven. De opleidings- en researchinstituten zijn voor Groningen van groot belang. Ze hebben als magneet gewerkt voor andere IT-bedrijfjes. Later die ochtend praat de wethouder met de telersvereniging DTN, die de oude Groningse veiling in stand wil houden. Het behoud van een plek in de regio, waar de boeren hun komkommers en tomaten kunnen achterlaten is een gunstige voorwaarde voor de bestaande agro-business en de vestiging van nieuwe landbouwbedrijven.

Daarom bracht de wethouder als postillon d'amour de telersvereniging samen met Jaap van der Linde, burgemeester van Hoogezand-Sappemeer. In de Randstad moeten honderden hectaren glastuinbouw plaatsmaken voor de aanleg van infrastructuur, verwacht Van der Linde. Hij probeert de glastuinders naar het noorden te halen. Of de westerse tuinbouwers zich door de afzetmogelijkheden laten lokken is niet zeker. Zie KPN. De komst naar Groningen is niet alleen een economische beslissing, maar ook een sociale. De telers laten veel achter, weet Pieters-Stam. “Die zijn gewend om elk weekend bij de familie koffie te drinken. Ik kom zelf ook uit een boerengezin.”

    • Mathijs Smit