Britse platteland wil geen bemoeizucht

Tegen de vossenjacht, meer steun aan Britse boeren - iedereen had zijn eigen actie, gisteren in Londen. Slechts afkeer van 'de stad' verbond allen.

LONDEN, 2 MAART. Twee kinderen aan de hand van vader. Ieder met een protestbord dat alleen van enkele meters afstand is te lezen. 'Buy British Cheese.' 'Beef is safer than sex.' Vraagt het meisje: “Waarom maken ze zoveel lawaai, pap”, terwijl ze wijst naar een stel mede-demonstranten die scheidsrechterfluitjes laten snerpen. “Om te laten zien dat we boos zijn.” Vraagt de jongen: “Waarom dragen die mannen jagerspakken?” “Omdat we niet willen dat de jacht wordt verboden.” Zegt het meisje: “Maar we zijn toch helemaal niet boos.” Zegt de jongen: “We hebben ook nog nooit gejaagd.”

Het doel van de demonstratie was diffuus, maar dat belette plattelanders gisteren niet om massaal naar de Britse hoofdstad te trekken. Die vaagheid was juist een voorwaarde. Zo kon iedereen zijn eigen actie houden. Vóór steun aan de Britse boeren. Tegen de bouw van woonwijken in landelijke gebieden. Vóór de vossenjacht. Wat de demonstranten verenigde was de drang om een landelijke manier van leven tegen inbreuk en bemoeizucht te beschermen. Wat hen verdeelde bleef verborgen omdat de organiserende Countryside Alliance er nadrukkelijk voor had gekozen bij het eindpunt in Hyde Park geen toespraken te houden. Dat zou maar tot frictie hebben geleid.

Met negen vliegtuigen, 23 extra treinen, ruim 2.000 bussen en enkele tienduizenden auto's toog het platteland gisteren naar Londen. Een ontruimde binnenstad vormde het decor van de grootste protestactie sinds de antikernrakettendemonstraties uit de beginjaren tachtig. De organisatie telde 284.500 meelopers. De politie hield het op een kwart miljoen.

Als vee lieten de meesten zich per metro naar de verzamelplaats vervoeren. Maar hoe voller het op perrons en in rijtuigen werd, hoe uitbundiger en uitgelatener de stemming onder demonstranten, van wie de meesten voor het eerst van hun leven hadden besloten de straat op te gaan. Elke keer als werd omgeroepen dat er weer een metrostation wegens de drukte was gesloten, klonk gejubel.

De demonstratie liet zien dat er alleen al uiterlijk een kloof gaapt tussen stad en platteland. Stedelingen langs de kant gingen overwegend in zwart gekleed. Terwijl in de stoet alle gradaties van groen overheersten. Veel legergroen. Veel jagersgroen. Demonstranten toonden dat tweedmantels, waxjassen, petten en corduroy broeken op het platteland nog altijd mode zijn. Tekenend voor de welstand van de meeste actievoerders waren ook de steunbetuigingen van middenstanders langs de route. Van Davidoff Fine Cigars. Van een makelaar die zich op de verkoop van landhuizen concentreert.

De regering leek niet zo goed raad te weten met de demonstratie. Sommige bewindslieden zeiden dat de actie was “gekaapt” door de pro-jacht-lobby, en dat boeren en natuurliefhebbers onder valse voorwendselen waren meegelokt. Maar de regering nam de demonstratie toch wel zo serieus dat ze een groot aantal maatregelen lanceerde die het platteland moeten plezieren. Vorige week kondigden ministers al aan dat er minder huizen in natuurgebieden mogen worden gebouwd dan aanvankelijk was voorzien, en dat boeren die door de rundvleescrisis zijn getroffen, kunnen rekenen op extra financiële steun. Afgelopen weekend lekte uit dat de regering overweegt om het ministerie van Landbouw om te vormen tot een ministerie van Plattelandszaken. Ook maakte de staatssecretaris van Onderwijs bekend dat er voorlopig geen plattelandsscholen meer worden gesloten nadat er de afgelopen vijftien jaar ruim 450 verdwenen zijn.

Minister van Landbouw Jack Cunningham had zich vorige week fel afgezet tegen de demonstratie maar dat belette één van zijn staatssecretaressen, Michael Meacher, gisteren niet om aan de actie mee te doen. De demonstratie werd verder bijgewoond door een groot aantal Conservatieve politici en door de leiding van de Liberaal-Democraten. De liberale voorman Paddy Ashdown verweet de Conservatieven dat ze het plattelandsprotest misbruiken voor de “herbouw van hun in gruzelementen gevallen partij”.