'Bafana Bafana' treurt niet na verlies Africa Cup

JOHANNESBURG, 2 MAART. Ladu-u-u-u-u-u-u-ma riep de voetbalcommentator al na vier minuten tijdens de finale van de strijd om de Africa Cup, het duel tussen Zuid-Afrika en Egypte. Acht minuten later moest de man nog een keer de langgerekte schreeuw voor 'goa-oa-oa-l' in de Zoeloe-taal ten gehore brengen: 2-0 voor Egypte. De wedstrijd was gespeeld, zo bleek later. Geen feest in Zuid-Afrika, geen chaos in de townships en de roerige Johannesburgse wijk Hillbrow.

Het begon zo mooi voor Bafana Bafana. Het zwarte radiostation YFM had een kleine vrachtwagen geladen met bier laten voorrijden, Amstel Beer vanwege Benni en het Zuid-Afrikaanse Castle - One nation, one goal, one beer, one soul - om te toosten op de rest van het team. De slager op de hoek had zijn lekkerste worst geleverd, de houtskool van het braaivuur gloeide. Voetbalshirts en petjes, opgewonden gezichten, hoopvolle spanning. De gezongen leader Bafana Bafana, bravo bravissimo ging zoals gebruikelijk aan het tv-verslag vooraf, waarna het Burkinese hoempa-orkest in een wolk van valse noten de volksliederen speelde. Het feest kon beginnen, Zuid-Afrika, de Afrikaanse kampioen van 1996, zou de Egyptenaren wel even een poepie laten ruiken. Alleen Themba twijfelde. “We weten niets van die Egyptenaren. Ik ken alleen Hossam Hassan, de topscorer, maar wie zijn die anderen? Ik weet het zo net nog niet.”

Themba's vrees werd bewaarheid. Als sluipwesten staken de Egyptenaren toe, na een kwartier was het bekeken. Maar het publiek bij YFM was sportief, niemand die wenste af te dingen op de zege van Egypte. Met de nederlaag kon het publiek leven.

In het raciaal verdeelde Zuid-Afrika ligt leedvermaak altijd op de loer. Bij een gelijktijdig gespeelde rugby-wedstrijd - de blanken, met name de Afrikaners zien rugby als hun exclusieve domein - op de 'heilige' rugby-gronden Loftus Versfeld van Pretoria, ging groot gejuich op onder het blanke publiek toen bleek dat Bafana Bafana had verloren. Toeschouwers zwaaiden met de oude Zuid-Afrikaanse oranje-blanje-bleu vlag.

Bafana Bafana zelf kreeg gistermiddag bij terugkeer in Johannesburg een 'heldenontvangst' van hoofdzakelijk zwarte supporters. Na de gouden beker uit 1996 torste aanvoerder Lucas Radebe nu de zilveren bokaal. Benni McCarthy werd in Ouagadougou uitgeroepen tot de beste speler van het toernooi. Dat heeft de jonge Ajacied geweten. Een horde fans belaagde hem op het vliegveld en rukten hem de kleren van het lijf. “Ik dacht echt dat ik dood zou gaan, ze wurgden me”, zei McCarthy nadat hij was onzet door enkele krachtpatsers.

Intussen zit Bafana Bafana opgescheept met het luxe probleem van twee coaches. Ondanks de nederlaag in de finale presteerde Zuid-Afrika in Burkina Faso beter dan verwacht en dat wordt op het conto geschreven van interim-coach Jomo Sono. In de aanloop naar de Africa Cup kreeg de ploeg onder Clive Barker de ene nederlaag na de andere te verwerken. Barker kreeg zijn congé, waarna Sono enkele oudgedienden verwijderde.

Hij reisde af naar Burkina Faso met een selectie, van wie sommigen nog nooit een volledige wedstrijd voor het nationale elftal hadden gespeeld. Maar de 'zwarte prins' Sono, Zuid-Afrika's meest bewierookte voetballer uit de jaren zeventig, wist uit het amalgaam van ervaren rotten en jonge broekjes een hechte ploeg te smeden. De roep om zijn aanblijven is groot en het is maar de vraag of de Fransman Philippe Troussier, die de ploeg volgens afspraak bij het WK in Frankrijk onder zijn hoede zou hebben, ook daadwerkelijk wordt aangesteld.