Legerchef in Indonesië eist eed van trouw

JAKARTA, 28 FEBR. De onlangs aangetreden commandant van de Indonesische strijdkrachten, vier-sterren generaal Wiranto, heeft de commandanten van alle onderdelen van het leger een eed van loyaliteit aan hemzelf laten zweren.

Dit blijkt uit opmerkingen van de minister van Defensie Edi Sudradjat deze week na afloop van een ministersvergadering. Sudradjat bevestigde dat de commandanten van de omvangrijke Strategische Reserve (KOSTRAD), van de veel kleinere KOPASSUS-elite troepen, en alle regionale commandanten op 23 februari een gezamelijke eed van trouw aan Wiranto presenteerden. Dat is een gebeurtenis zonder precedent in Indonesië, en lijkt een bevestiging van aanhoudende geruchten van diepe verdeeldheid binnen de top van het leger. Een legercommandant heeft gewoonlijk een dergelijke loyaliteitsverklaring van zijn ondergeschikten niet nodig.

Wiranto heeft kennelijk bij zijn aantreden geconstateerd dat er een symbolische bezegeling noodzakelijk was van datgene wat vanzelfsprekend behoort te zijn. Aangezien de Indonesische strijdkrachten van doorslaggevende politieke betekenis kunnen zijn, draagt onenigheid in de legertop bij aan potentiële instabiliteit. Sudradjat wilde geen commentaar geven op geruchten dat Wiranto niet wordt gesteund door sommige delen van de strijdkrachten.

De belangrijkste en meest actuele aanleiding voor onenigheid binnen de legertop kan het 'personeelsbeleid' zijn van president Soeharto. Zeker nu morgen de vijfjaarlijkse bijeenkomst van het Volkscongres begint, met als belangrijkste agendapunten de benoeming van de president en de vice-president.

De herbenoeming, voor de zesde achtereenvolgende keer, van Soeharto staat eigenlijk van tevoren al vast. Evenals de keuze van de vice-president nadat in de afgelopen weken alle fracties van het duizendkoppige Volkscongres, inclusief de fractie van het leger, zich achter de omstreden minister B.J. Habibie van Wetenschap en Technologie geschaard hebben.

Binnen de legertop heerst tegen Habibie, die de absolute voorkeur heeft van de president, diepe weerzin. Habibie heeft zich de afgelopen jaren opgeworpen als de staatsinkoper van militair wapentuig, zoals oorlogschepen en straalvliegtuigen. Daarmee heeft hij zich binnen de legertop, die graag zelf beslist over dit soort zaken weinig vrienden verschaft. Al was het maar vanwege het mislopen van de ruime 'onkostenvergoedingen' die de wapenindustrie uitkeert aan zakenpartners.

De afkeer van Habibie bleek in 1995 toen de toenmalig chef-staf van het leger, generaal Wismoyo op een zijspoor werd gezet nadat hij had geprobeerd meer ruimte te creëren tussen de strijdkrachten en Soeharto, Habibie, en Harmoko, destijds de nieuwe aanvoerder van de regerende Golkar.

Gisteren garandeerde de voorzitter van legerfractie luitenant-generaal Yunus Yosfiah dat de leden zijn fractie tijdens de bijeenkomst van het Volkscongres “niet van mening zullen verschillen”. Ook was het volgens hem niet nodig geweest om fractieleden van tevoren schriftelijk te laten beloven op de juiste kandidaat te stemmen, zoals in het verleden is gebeurd.