Gebed

Het tripje van de selectie van het Nederlands elftal naar Florida stond in het teken van de teambuilding. Guus Hiddink wilde weten of Oranje zonder bal ook nog iets voorstelt. Voetbal als gebed, zeg maar. De bondscoach toonde zich zeer tevreden over het gewaagde experiment. 'De voorbereiding op een toernooi is nog nooit zo goed geweest.' Drie spelers van PSV zijn weliswaar in een rolstoel teruggekeerd, maar dat zegt niets over de massage van de ziel. Fijnbesnaarde aristocraten gaan in de donkerste uren van de nacht ook wel eens ten onder aan wurgseks.

Teambuilding, het blijft een woord van Louis van Gaal. Het refereert naar de vage wereld der concepten, niet naar een voetbalelftal. Bij Van Gaal maakte het woord indruk omdat het danste op golfjes cola-rum. Een aanval van schuimbekkende woede was nooit ver weg. In de mond van Guus vervluchtigt het als holistisch parfum. Voor de noppen door de catacomben klateren is het al weg.

Naar Amerika vliegen voor een goed gesprek is wel een exorbitante investering. Maar het is waar, een bar met rondom een helblauw waterbassin waarin achter glas de haaien voorbij komen, vind je in Nederland niet. En voor de Efteling is het te koud.

Oog voor decor, laat dat maar aan Guus over. Hij zou het zelf geschilderd kunnen hebben. En nog een voordeel van Florida: je waant je aan de Franse Rivièra. Palm Beach, Sunrise Boulevard, Bahia Mar-jachthaven: het klinkt als Monte Carlo, Juan-les-Pins, St. Maxime. De selectie voor Frankrijk is alvast gewapend tegen de verlokking van speedboten. Wat dat met teamspirit heeft te maken, weet ik ook niet.

Beetje stretchen, beetje lopen, beetje praten, met zo'n 27 graden in de schaduw, daar zijn de voetbalmiljonairs van tegenwoordig wel voor te vinden. De sfeer in Miami en omstreken zal dus opperbest zijn geweest. En met al die assistenten was er altijd een kaarter op overschot - ook belangrijk. Nee, met dat weekje Amerika kon niets misgaan. Of je moet een pre-Socratische filosoof zijn die de schepping over denkt te kunnen doen. Maar dat type voetballer is met Gullit verdwenen.

Toch bereikte mij uit de paradijselijke staat van het spelersgemoed enig geroezemoes. Er werd, naar verluid, in Amerika veel over Davids gepraat. Dankzij een aantal journalisten die het als een levenstaak beschouwt de nurkse middenvelder alsnog naar het WK te loodsen. Er is in sommige media sprake van een campagne. Als het aan hen ligt worden de snelwegen in Nederland afgezoomd met reusachtige billboards waarop Davids als Jezus Christus staat afgebeeld. Ronaldo achterna. De afwezigen hebben gelijk, ook en vooral bij het Nederlands elftal.

Nederland wordt zo stilaan het land van personenkwesties. Sorgdrager-Doctors, Huibregtsen-Willem-Alexander, Wiegel-Bolkestein, Van Gaal-Cruijff, Hiddink-Davids. Het zijn uitzichtloze hittegolven met weinig meer dan ijdelheid als inzet.

Davids heeft zich in Engeland uit de gratie van Hiddink gekotst. Je mag aan een coach veel vragen, maar niet dat hij zich als een piëta van vergevingsgezindheid aan de voeten werpt van een gefrustreerd middenveldertje. De categorie van de knieval is het begin van het einde. Als Davids zo graag in het oranjeshirt ronddraaft moet hij eerst maar eens een excuusbriefje schrijven. We leven tenslotte in een excuus-democratie.

Er was nog een afwezige in Amerika: Dennis Bergkamp. Over hem werd niet gesproken. Een grote vergissing. Bergkamp, zo weten we van de kwalificatiewedstrijden, is het brein van het Nederlands elftal. Hij schittert zonder rumoer. Hij passt, dribbelt, versnelt en scoort vanuit zijn schaduw, niet vanuit hemzelf. Bergkamp behoort tot de zeldzame elite van voetballers die je pas ziet als ze er niet zijn. Hij heeft zichzelf tot koning van het optisch bedrog gekroond. Dennis zou nog het liefst scoren met de vingertoppen of met een ademstoot. De mooiste voetballer van deze generatie heeft nog nooit de volheid van zijn lichaam gebruikt. Alsof hij bang is van materie.

Over de praatsessies in Amerika had dus de schaduw van Bergkamp moeten hangen. Hij zet de lijnen in het veld uit. Niet alleen onder de zon van Palm Beach. Ook onder een hemel als een dweil.