Franse filosoof veroordeeld voor het ontkennen van de Holocaust

De rechtszaak tegen Roger Garaudy, die is veroordeeld wegens het ontkennen van de Holocaust, vormt de tragische afronding van een bizarre levensloop.

PARIJS, 28 FEBR. De Franse filosoof Roger Garaudy (84) is gisteren door de rechtbank in Parijs veroordeeld tot een boete van 120.000 franc, ongeveer 40.000 gulden. De eis was een half jaar voorwaardelijke gevangenisstraf en een boete van 150.000 franc. Garaudy stond terecht wegens 'medeplichtigheid aan het ontkennen van misdrijven tegen de menselijkheid'. Directe aanleiding daartoe was zijn boek Les mythes fondateurs de la politique israelienne waarin Garaudy het bestaan van de nazi-gaskamers en de volkerenmoord op zes miljoen joden ontkent. Garaudy's uitgever, Pierre Guillaume, is vrijgesproken.

Het boek zou in 1996 niet zoveel aandacht hebben getrokken en tot een strafzaak hebben geleid als hij niet de steun had verworven van Frankrijks destijds meest populaire burger, de priester Henri Grouès, die onder de naam Abbé Pierre sinds 1954 model stond voor Franse naastenliefde. De hoogbejaarde weldoener bleek het boek niet goed te hebben gelezen en nam onder druk van de rooms-katholieke kerk afstand van Garaudy's stellingen.

Sommigen meenden te weten dat Abbé Pierre's steun aan Garaudy voortkwam uit de traditioneel anti-semitische houding van de Franse kerk vóór en tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kerk heeft onlangs nadrukkelijk en officieel onder die twijfelachtige periode een streep getrokken. Zijn oude status als onaantastbare kreeg Abbé Pierre nooit meer terug. Hij leidt het leven van een voormalige bijna-heilige in ruste.

Garaudy moest zich begin januari verantwoorden voor de rechtbank. Tijdens enige dagen intensief verhoor heeft hij consequent ontkend anti-semiet te zijn. Hij beschouwt zichzelf als een anti-zionist, “omdat het zionisme een vorm van kolonialisme is”. Garaudy neemt stelling tegen 'de exploitatie van de Holocaust', zegt hij. Ondanks zijn gevorderde leeftijd geeft hij justitie er bij herhaling en met veel vertoon van belezenheid van langs. “Ik heb het gevoel me te moeten verantwoorden voor een boek dat ik niet heb geschreven”.

Zijn 230 pagina's dikke tekst wordt door de president van de rechtbank pijnlijk nauwkeurig doorgenomen met de verdachte: “Wanneer u hier schrijft over een ooggetuige die 7 à 800 mensen opgestapeld heeft zien worden in een kamer van 25 vierkante meter, dan schrijft u: 'Meer dan 28 personen per vierkante meter!' Dat uitroepteken verraadt aan welke kant u staat”. Garaudy antwoordt met een zee aan citaten en andere getuigenissen. Het omstreden begrip 'genocide', waar hij aan twijfelt, dat had beter 'een van de ergste massamoorden' kunnen zijn.

Enkele door Garaudy opgeroepen getuigen proberen zijn stellingen in een zachter daglicht te plaatsen. De één geeft daarbij toe dat hij de gaskamers er beter niet bij had kunnen halen, een ander legt uit dat Garaudy eigenlijk de 'internationale joodse lobby', zoals die zich manifesteert 'in de pers en de filmindustrie' aan de kaak had willen stellen. Buiten de rechtszaal heeft Garaudy in Frankrijk de afgelopen weken nauwelijks steun ontvangen.

De manier waarop hij in zijn nadagen in de schijnwerpers komt vormt de tragische afronding van een bizarre levensloop. Geboren in Marseille als zoon van een naaister en een boekhouder, beiden ongelovig, legt Roger Garaudy een opmerkelijk parcours af door de werelden van politiek en religie. Op zijn veertiende wordt hij protestant. Hij studeert filosofie en sluit zich aan bij de Franse communistische partij (PCF), waar partijleider Maurice Thorez hem in 1956 een plaats in het bestuur geeft als partijfilosoof. In 1970 gooit de nieuwe sterke man, v Georges Marchais hem de partij uit omdat hij de gelijkschakeling van Tsjechoslowakije veroordeelt.

Het geestelijk leven van Garaudy neemt een bruuske wending wanneer hij, na een rooms-katholieke periode, in 1982 met veel tamtam overstapt naar de islam. Dat belet hem er van niet in de jaren die volgen diverse uiterst rechtse organisaties met zijn gaven van hoofd en hart te dienen, een postume verdediging van het communisme te schrijven en tijdens de Golfoorlog een fervent anti-Amerikanisme te belijden. Sindsdien kan hij in de Arabische wereld op bewonderende steun rekenen. Tijdens een recente rondreis langs Jordanië, de emiraten en Egypte zei hij alles over Palestina, Irak en het joodse complot wat men maar wilde horen. De 50.000 dollar die hij voor zijn rechtsbijstand ontving van de echtgenote van Zayed Ben Sultan al-Nahyane waren zeker welkom. De nieuwe leider der Franse communisten, Robert Hue, wil bij gelegenheid graag de ballingen van zijn stalinistische voorganger in ere herstellen, maar er zijn nog geen tekenen dat hij ook deze drenkeling aan boord haalt.