Van Aartsen verbiedt bedrijf doorgaan met klonen koeien

DEN HAAG, 27 FEBR. Minister Van Aartsen (Landbouw) verbiedt het Leidse biotechnologisch bedrijf Pharming door te gaan met het klonen van runderen. Tien dagen geleden werden twee vrouwelijke kalveren, Holly en Belle, geboren die ontwikkeld zijn uit gekopieerde cellen. Pharming, dat hierbij samenwerkte met de Universiteit van Luik, overweegt het onderzoek in het buitenland voort te zetten. Het heeft de activiteiten opgeschort.

De kalveren werden geboren op een boerderij van het bedrijf in Oldeholtwolde. Ze zijn inmiddels overgebracht naar de proefboerderij van Pharming in Polsbroek. Eerder al werden in Schotland gekloonde schapen geboren. In de Verenigde Staten kwamen in augustus de eerste gekloonde runderen ter wereld.

Bij het klonen wordt het erfelijk materiaal uit genetisch identieke cellen gebruikt om in de reageerbuis eicellen, waaruit de celkern is verwijderd, te 'bevruchten'. Deze eicellen groeien daarna in 'draagkoeien' uit tot identieke dieren. Net zoals bij eerdere klonen hebben de onderzoekers voor Holly en Belle gebruik gemaakt van de celkern. Maar anders dan bij de schapen is het transplantaat niet gehaald uit de uiercel, maar uit een embryo.

Pharming en de Universiteit van Luik begonnen het onderzoek naar mogelijkheden vóór de invoering van de Gezonheids- en welzijnswet voor dieren. Deze bepaalt sinds 1 april 1997 dat voor biotechnologisch onderzoek bij dieren vergunning van de minister van Landbouw nodig is. De wet kent een vrijstelling voor onderzoek waarmee voor de invoering was begonnen. Daarmee mag worden doorgegaan als daar later maar wel een vergunning voor wordt aangevraagd.

Van Aartsen weigert Pharming nu de vergunning voor het uitvoeren van wat formeel heet 'kerntransplantaties met genetisch gemodificeerde cellen naar runder-eicellen'. Ook heeft hij bepaald dat voor Pharming de overgangsregeling is beëindigd. Het bedrijf wilde met behulp van het klonen een produktiekudde produceren van genetisch gemanipuleerde dieren die melk zouden leveren waaruit menselijke eiwitten zouden kunnen worden gewonnen.

De minister baseert zijn weigering op het advies van een verdeelde Commissie biotechnologie bij dieren. Een meerderheid van deze commissie meent dat klonen niet nodig is om het beoogde doel te bereiken. In een eerste reactie zegt Pharming te overwegen het onderzoek in het buitenland voort te zetten. In Finland en België helpt de overheid wel, aldus Pharming.