Smakeloze kwinkslagen over stinkende vrouwen

Voorstelling: Braaf, door André Manuel. Gezien: 25/2 in de Stadsschouwburg, Utrecht. Tournee t/m 20/5. Inl. (071) 5133985.

“Ik trek m'n eigen grens,” zei de cabaretier André Manuel in zijn vorige programma. “Tot hier. En dan verder.” Dat was de puntige beginselverklaring van een angry young man, wiens wrevelige grappen voortkwamen uit een wezenlijke woede over het cynisme van de jaren negentig - een tijd, zoals hij nu zegt, waarin je maar beter geen principes kunt hebben om niet het risico te lopen dat je daar later weer verantwoording over moet afleggen.

In de vier programma's die Manuel tot dusver maakte, toonde hij zich steeds vaardiger in het schrijven van redeneringen vol onverwachte bokkensprongen en in de presentatie daarvan, met een tongval uit het oosten des lands die soms de verstaanbaarheid in de weg staat, maar met de flair om alert te reageren op de actualiteit en de publieksreacties. In zijn vijfde, Braaf, zet hij als podium-artiest opnieuw een stap voorwaarts.

Maar wat in zijn vorige programma al een veeg teken was - de overvloed aan morbide en af en toe ronduit smakeloze kwinkslagen - is nu gaan overheersen. In een nogal slordig uitgewerkte raamvertelling, over het plegen van een moord en het in stukken snijden van het lijk, slaat de cabaretier met een tartende blik volop aan het choqueren om het choqueren.

Een lied waarin hij zingt dat alle vrouwen naar vis stinken, is nog het minst banale van alle banaliteiten die hij te berde brengt. Dat moordverhaal zegt nog wel iets over deze tijd, al is het tamelijk gratuit. Maar al die platte grappen hebben geen enkele betekenis; ze lijken alleen maar te illustreren dat Manuel, ondanks zijn kennelijke weerzin tegen de tijdgeest, zijn partijtje wenst mee te blazen.

Al vier keer heeft André Manuel het dertigersgevoel raak, compact en grappig onder woorden gebracht. Nu staan zijn scherpzinnige observaties echter in de schaduw van een lamlendig soort nihilisme waarmee ik mij danig heb verveeld. Ik kan Braaf niet anders dan teleurstellend vinden, na de veelbelovende vier eerdere programma's.