OM wint eerste slag in serie rechtszaken beursfraude

In de eerste rechtszaak van beursfraude-zaak is Th. van K. gisteren veroordeeld tot een gevangenisstraf van zes maanden en een boete van 170.000 gulden.

AMSTERDAM, 27 FEBR. Met de veroordeling van de eerste beursfraudeur heeft het Openbaar Ministerie gisteren de eerste slag in de strijd tegen omvangrijke beurscriminaliteit gewonnen. De rechters van de meervoudige kamer achtten bewezen dat de inmiddels ontslagen voorzitter van de raad van bestuur van Holland Casino's, Th. van K. in ieder geval van 1992 tot 1995 de fiscus voor zo'n 170.000 heeft benadeeld en dat hij daarbij valsheid in geschrift heeft gepleegd.

Van K. is gisteren veroordeeld tot een half jaar gevangenisstraf, die onmiddellijk werd omgezet in 240 uur (30 dagen) dienstverlening, plus een boete van 167.373 gulden. De officier van justitie had een jaar cel geëist en de opgelegde boete. De advocaat van Van K. heeft nog niet besloten of hij tegen de uitspraak in hoger beroep gaat. Het OM is tevreden over het vonnis. Van K. heeft een kleine rol gespeeld in de omvangrijke en complexe beursfraude-affaire. Hij is een van de ongeveer zestig coderekeninghouders die justitie heeft ontmaskerd. Het Openbaar Ministerie wil voor de zomer nog ongeveer tien andere 'lichte' verdachten laten voorkomen, vermoedelijk andere coderekeninghouders. Welke dat zijn is nog onbekend.

De 'grote vissen' in de beursfraudezaak zijn de commissionairs Han Vermeulen en A. S. en de vermogensbeheerder Dirk de Groot. Justitie wilde hen in oktober laten voorkomen. Wegens het complexe technische karakter van de zaak heeft het onderzoek naar hen vertraging opgelopen. De processen zijn uitgesteld tot april of mei volgend jaar.

Van K. kwam als eerste voor de rechter omdat het om een betrekkelijk eenvoudige fiscale zaak ging. Volgens de rechtbankvoorzitter E. Schaardenburg was het vergrijp daarom niet minder ernstig. Zij oordeelde dat Van K., die gisteren niet aanwezig was, met zijn belastingontduiking de Nederlandse samenleving “ernstige financiële schade” heeft berokkend. Bij het opleggen van de strafmaat heeft de rechtbank rekening gehouden met de schade die Van K. heeft ondervonden door de grote belangstelling van de media voor deze zaak. Hij heeft zijn functie bij Holland Casino's in november moeten neerleggen en is sinds die tijd zonder inkomen.

Van K.'s toekomst lijkt onzeker. Zijn advocaat mr. R. Fibbe zei twee weken geleden dat zijn cliënt wegens zijn criminele achtergrond niet meer in behandeling wordt genomen door bemiddelaars voor hoge functies in het bedrijfsleven, zogenaamde headhunters.

De rechter plaatste hierbij een kanttekening. “Verdachte is door eigen toedoen in deze situatie terecht gekomen”, oordeelde zij. “Hij heeft er zelf voor gekozen een regeling ten behoeve van zijn nabestaanden te treffen. Verdachte had daarbij rekening kunnen houden met het risico dat, indien deze zaak openbaar zou worden, hij gezien zijn maatschappelijk positie de aandacht zou trekken.”

Van K. opende in 1986 bij commissionair Van Meer James Capel een effectenrekening met de herkenningscode 'Kingston' om de belasting te ontduiken. Dankzij koerswinsten op effectentransacties met het zwarte geld groeide zijn saldo tot ten minste 2,5 miljoen gulden. Hij had de fiscus hierover niet ingelicht omdat hij “een verhoogd sterfterisico” had en wilde voorkomen dat na zijn overlijden zijn nabestaanden over zijn geld successierechten zouden moeten betalen.

De ex-casinotopman, die tot 1995 directeur financiën was bij het Radboudziekenhuis in Nijmegen, had voor de behandeling van zijn zaak schriftelijk aan de rechtbank laten weten dienstverlening te prefereren boven een gevangenisstraf. Als hij niet in hoger beroep gaat moet hij werk verrichten in het kader van een project van de reclassering. Dat is bijvoorbeeld onderhouds-werkzaamheden of administratief werk.

Van K. heeft over de periode 1986 tot 1997 te weinig inkomsten aan de Belastingdienst opgegeven. De fiscus heeft berekend dat hij alsnog ongeveer zes ton moet betalen. Het OM had hem slechts drie jaar belastingfraude ten laste gelegd. De fiscus kan Van K. geen boete meer geven voor de periode waarvoor hij is veroordeeld. De boete, die doorgaans honderd procent van de niet afgedragen belastinggelden bedraagt, wordt vermoedelijk berekend over een periode van zeven jaar.

[Complete tekst vonnis via www.nrc.nl, rubriek Economie]