Hof acht zich bevoegd in zaak 'Lockerbie'

DEN HAAG, 27 FEBR. Het Internationale Gerechtshof in Den Haag heeft vanmorgen bepaald dat het bevoegd is om een aanklacht van Libië tegen het Verenigd Koninkrijk te horen met betrekking tot de bomaanslag op een vliegtuig van PanAm boven het Schotse Lockerbie. Bij de aanslag op 21 december 1988 kwamen in totaal 270 mensen om het leven.

De uitspraak van het Hof is een tegenslag voor het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Zij gaan ervan uit dat Tripoli achter de aanslag zat en wil de twee Libiërs die hem uitgevoerd zouden hebben, berechten in Schotland of in de Verenigde Staten. In 1992 stelde de Veiligheidsraad sancties in om de Libische leider, Gaddafi, te dwingen de twee verdachten uit te leveren.

Tegen deze sancties heeft Libië een klacht ingediend bij het Hof. Volgens Libië zijn de strafmaatregelen van de Veiligheidsraad in strijd met de Conventie van Montreal over de Burgerluchtvaart. Deze geeft, aldus Tripoli, Libië zelf het recht om de twee verdachten te berechten. De VS en Groot-Brittannië zouden daarom alle bewijsmateriaal tegen de twee Libiërs moeten overdragen aan de Libische autoriteiten. Tripoli is overigens bereid om de twee verdachten in een 'neutraal' land te berechten. Uitlevering van de twee aan Groot-Brittannië en de VS is, aldus de Libische autoriteiten, echter uitgesloten omdat de verdachten daar geen eerlijk proces zouden krijgen.

Washington en Londen vinden het beroep van Libië op de Conventie van Montreal onterecht omdat een uitspraak van de Veiligheidsraad juridisch zwaarder zou wegen dan de conventie. De resolutie werd immers aangenomen op basis van hoofdstuk VII van het VN-handvest, waarin regelingen worden getroffen voor de vrede en veiligheid in de wereld. VN-lidstaten hebben desnoods het recht om verdragen te schenden om zulke resoluties uit te voeren.

De uitspraak van het Hof betekent niet dat er snel een einde komt aan het juridische steekspel rond de twee verdachten. Experts gaan ervan uit dat de rechtsgang nog jaren in beslag kan nemen. Familieleden van de slachtoffers van de bomaanslag willen dat de verdachten zo snel mogelijk worden berecht en zijn mede daarom voor een proces in een 'neutraal' land, maar dan met Schotse rechters. “Lockerbie is onze ramp, niet een speeltje voor politici of een object van nationale trots”, aldus hun woordvoerder. (AFP, Reuters, ANP)