Kroatië krijgt nog één week tijd voor actie in Bosnië

SARAJEVO, 26 FEBR. De internationale gemeenschap geeft de Kroatische president nog één week om zijn betrokkenheid met het vredesproces in Bosnië te demonstreren door de burgemeester van de Bosnische stad Stolac aan de kant te zetten. Dat heeft gisteren de woordvoerder van Bosnië-gezant Carlos Westendorp gezegd.

De burgemeester van Stolac, Pero Raguz, een Bosnische Kroaat, heeft zich tot dusverre verzet tegen de terugkeer van niet-Kroatische vluchtelingen - Bosnische Serviërs en moslims die tijdens de oorlog uit hun woningen in Stolac zijn verdreven. Een van zijn helpers, de politiechef van de stad, werd begin deze maand ontslagen. Volgens Westendorp moet Tudjman Raguz wegsturen en bovendien andere ultra-nationalistische Bosnische Kroaten ertoe bewegen hun verzet tegen het vredesproces te staken. Westendorps woordvoerder zei gisteren dat de Bosnië-gezant Tudjman “nog een laatste kans geeft”. Als de president in gebreke blijft, zal Westendorp Raguz zelf van het toneel verwijderen; in dat geval echter, zo zei Westendorps woordvoerder, zal “president Tudjmans geloofwaardigheid ernstig worden geschaad”.

Ook van andere kanten werd Kroatië gisteren onder vuur genomen. Diplomaten van de internationale contactgroep die toeziet op het vredesproces - met vertegenwoordigers van de VS, Rusland, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland en Italië - uitten gisteren in Moskou hun bezorgdheid over de uitlatingen van Tudjman van afgelopen zaterdag, toen hij opnieuw suggereerde dat Bosnië of een groot deel van Bosnië bij Kroatië hoort. Volgens een bekendmaking in Moskou maakt de contactgroep zich zorgen over de haperende terugkeer van vluchtelingen naar hun woonplaatsen in Bosnië; daarbij werd speciaal het hardnekkige verzet van de Bosnische Kroaten gehekeld. Daarnaast uitte de contactgroep zich bezorgd over de spanningen in Kosovo.

De OVSE, de organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, waarschuwde gisteren de Kroaten dat ze rekening moeten houden met scherpere visumregels als ze zich in Oost-Slavonië niet aan de afspraken houden. Oost-Slavonië is het laatste deel van het in 1991 door de Kroatische Serviërs veroverde deel van Kroatië; het Kroatische gezag werd er onlangs hersteld. In het gebied bestaan echter aanzienlijke etnische spanningen tussen Kroaten en Serviërs.

Tom Guldimann, chef van de OVSE-missie in Zagreb, sprak gisteren een bericht in een Kroatische krant tegen als zou de OVSE hebben opgeroepen tot een verscherping van de visumregels voor Kroaten. Maar, zo voegde hij daaraan toe, zo'n verscherping is “niet onwaarschijnlijk” als de Kroatische autoriteiten geen eind maken aan de acties tegen Serviërs in Oost-Slavonië. Per dag vragen gemiddeld twintig tot dertig Serviërs uit Oost-Slavonië politiek asiel in Noorwegen, zei Guldimann. Dat, zo voegde hij daaraan toe, maakt heroverweging van de visumregels “onvermijdelijk”.

De Kroatische regeringspartij, de HDZ, die door Tudjman wordt voorgezeten, verweerde zich gisteren tegen de kritiek op Tudjmans uitlatingen van afgelopen zaterdag over Bosnië. Een HDZ-verklaring sprak van “ongepaste” kritiek die het vredesproces schaadt en voorbijgaat aan “de problemen waarover hij [Tudjman] het had”. (Reuters, AP)

RIJKSVOORLICHTINGSDIENST

RIJKSVOORLICHTINGSDIENST