Fregat in haven Bahrein na logistieke pirouette

Het Nederlandse fregat Abraham van der Hulst is gisteren in de Golf aangekomen. Niet te laat, zegt de commandant, “want de zaak is nog niet in kannen en kruiken”.

A/B HR.MS. ABR. VAN DER HULST, 26 FEBR. Frans van den Berg wíst dat het in de lucht hing. Want hij volgde het nieuws zo goed en zo kwaad als dat gaat op een schip van de Koninklijke Marine in de Middellandse Zee. En hij wist dat er later dit jaar tóch een Nederlands schip naar de Golf zou gaan om deel te nemen aan het internationale vlootverband, dat daar sinds 1991 toeziet op de handelssancties tegen Irak. Dus toen hij op 9 februari werd gebeld met de vraag of hij zijn reisschema kon wijzigen, was hij niet verbaasd.

Twee weken, een paar duizend zeemijl en een logistieke pirouette later ligt het M-fregat Abraham van der Hulst afgemeerd aan pier zes in de haven van Bahrein. De ondergaande zon laat minaretten en hoteltorens alpenglühen. Op de pier doen Amerikaanse matrozen push-ups. Het echte werk moet weliswaar nog beginnen, maar zijn schip is er klaar voor, zegt de commandant, kapitein-luitenant ter zee F. van den Berg, op deze breedtegraad in 'tropenwit' gestoken.

Al was het wel even overschakelen om buiten de vertrouwde omgeving van een NAVO-eskader te opereren, geeft hij toe, omdat alle procedures, bevoorradingsschema's en communicatie anders worden. “Zie het zo: je hebt een culturele reis naar Toscane geboekt en het wordt een doe-vakantie in de Andes.”

Over zijn bemanning maakt hij zich geen zorgen. “Marinemensen zijn van nature ingesteld op verandering - ze worden door het werk opgeëist en zien iets al gauw als een avontuur”, zegt hij. “Maar voor het thuisfront is het lastiger. We zouden in april een bezoek aan Amsterdam hebben gebracht met het eskader. Alle families hadden zich daarop ingesteld en dat gaat nu zo goed als zeker niet door. En dat voelt het schip natuurlijk ook.”

Passagieren in Tanger, Malaga en een paar Zwarte Zee-havens is er dit seizoen ook niet bij. In plaats daarvan zal de Van der Hulst deelnemen aan de Maritime Interdiction Operation (MIO) die sinds 1991 in de Golf plaatsheeft en die moet voorkomen dat Irak over zee goederen in- of uitvoert zonder toestemming van de Verenigde Naties. Het heeft daartoe een speciaal opgeleid boarding en search-team aan boord, zeg maar: een enterploeg van jannen.

Nederlandse marineschepen hebben eerder aan de MIO in de Golf deelgenomen en aan vergelijkbare operaties, zoals de controle op het handelsembargo tegen ex-Joegoslavië. Eind 1996 kwam de Van der Hulst in het nieuws toen het bij de Canarische eilanden een hasjschip onderschepte en naar Brest sleepte.

Toen de Van der Hulst opdracht kreeg naar de Golf te varen, was het nog onzeker of er een akkoord zou komen over VN-inspecties in Irak en leek een militaire aanval vanaf de extra schepen die Groot-Brittannië en de Verenigde Staten in de Golf hebben gestationeerd vele malen waarschijnlijker dan nu. Bovendien staat de taak van de Van der Hulst - het volgen, praaien en inspecteren van koopvaarders - geheel los van zo'n strafexpeditie. Is een Nederlands schip hier eigenlijk nog wel nodig?

“Absoluut”, zegt Van den Berg en schenkt een mok Hollandse koffie. “De zaak is nog lang niet in kannen en kruiken. Niemand is gebaat bij een snel treffen, maar het is zaak om hier te blijven en onszelf de komende maanden nuttig te maken.”

En hoe kijken de 'grote jongens' - de Amerikanen en de Royal Navy - aan tegen dat ene Nederlandse scheepje? Van den Berg moet lachen. Zeker, zegt hij, er zijn stijlverschillen en met een gemaakt Amerikaans accent citeert hij een slogan van de Amerikaanse marinevoorlichtingsdienst over het reusachtige vliegdekschip USS George Wasington: “Vierenhalve acre soeverein Amerikaans grondgebied”. “Stel je voor dat wij zouden zeggen Threehundred feet of Dutch multipurpose firepower.” Dan serieus: “Wij hebben een goeie band met de Amerikanen. Ze weten dat wij professioneel zijn en onze afspraken nakomen. Natuurlijk, wij leveren een relatief kleine bijdrage, maar daarvan gaat wel het belangrijk signaal uit dat deze operatie breed wordt gedragen.”