Film- en lezingencyclus over 'Film en geweld' ; Slapen met het licht aan

Wat het 'gruwelijkste filmbeeld' aller tijden was, wilde een filmtijdschrift onlangs van mij weten. Dit naar aanleiding van het Film Festival Rotterdam dat onder de noemer 'The Cruel Machine' een programma met gewelddadige films had samengesteld.

Was het dat beruchte moment uit Reservoir Dogs van Quentin Tarantino waarin een koelbloedige misdadiger een gegijzelde politieman een oor afsnijdt? Of de zielloze opeenstapeling van special effects uit de zoveelste doorsnee actiefilm? Tot mijn verbazing kon ik niet een filmbeeld bedenken dat ik gewelddadiger of gruwelijker vond dan elk ander. Laat staan ondraaglijker. En dat terwijl ik na afloop van een met veel plezier bekeken horrorfilm op televisie lafhartig nog eens alle deuren controleer en ga slapen met een lampje aan.

Wat zijn toch de fascinatie en de afschuw die film- en televisiekijkers bij gruwelijke scènes aan buis en doek gekluisterd houden? Geweld is zo alomtegenwoordig in de media dat je bijna tendentieus zou concluderen dat het 'in' is. Televisiejournaals en documentaires deinzen niet terug voor het tonen van realistische en schokkende beelden. Bioscoopfilms trekken volle zalen met geënsceneerd geweld. Een bezoekster van de film Funny Games - een gruwelijke aanklacht tegen geweldsfilms die momenteel in de bioscopen is te zien - merkte na afloop geschokt op dat zij tot haar schrik moest concluderen dat de enige oplossing die zij voor de terreur van de hoofdpersonen zag - inderdaad - geweld was. Maar is dat ook zo? En lokt de verbeelding van geweld ook concreet geweld uit en raken we steeds meer gewend aan verschrikkelijke beelden, zoals cultuurpessimisten ons graag willen doen geloven? Of bieden gruwelijke films de toeschouwer juist een uitweg uit zijn eigen angsten, zoals anderen betogen?

Wellicht dat de landelijke film- en lezingencyclus 'Film en geweld' daar een antwoord op kan geven. Aan de hand van vier - niet expliciet gruwelijke - films worden thema's als geweld, dreiging, wraak en vergeving aan de orde gesteld. In Dead Man Walking (1995, Tim Robbins) bijvoorbeeld speelt de voor haar rol met een Oscar bekroonde Susan Sarandon een non die een ter dood veroordeelde misdadiger bezoekt. La promesse (1996, Luc en Jean-Pierre Dardenne) schildert evenals Ladybird, Ladybird (1993, Ken Loach) een gewelddadig arbeidersmilieu. Heavenly Creatures (1992) van horrorspecialist Peter Jackson ten slotte is een sprookjesachtige film waarin twee schoolmeisjes tot een nietsontziende gruwelijke daad komen. De films zullen worden ingeleid door filmwetenschappers en -critici en bieden na afloop ruimte voor discussie.

INFORMATIE

Film en geweld - lezingen en films

Een reeks van vier filmvoorstellingen met lezingen over de ethiek van geweld. Inl en voorinschrijving: Thomas More Academie, 024-3615555. De avonden beginnen om 19u30 en zijn om ca 22u30 afgelopen. Kosten bij voorinschrijving: ƒ 70 (reeks) en ƒ 17,50 (per avond), aan de zaal: ƒ 80 (reeks) en ƒ 20 (per avond).

PROGRAMMA

Alkmaar Filmhuis Provadja, Verdronkenoord 12, 072-5110136

wo 4 mrt Dead Man Walking

wo 11 mrt La promesse

wo 18 mrt Heavenly Creatures

wo 25 mrt Ladybird, Ladybird

Amsterdam

Maison Descartes, Vijzelgracht 2a, 020-6224936

ma 2 mrt La promesse

ma 9 mrt Dead Man Walking

ma 16 mrt Heavenly Creatures

ma 23 mrt Ladybird, Ladybird

Nijmegen

Cinemariënburg, Mariënburg 61, 024-3221612

wo 4 mrt Ladybird, Ladybird

wo 11 mrt Heavenly Creatures

wo 18 mrt La promesse

wo 25 mrt Dead Man Walking

Utrecht

City/Movies, Voorstraat 89, 030-2331312

di 3 mrt Dead Man Walking

di 10 mrt La promesse

di 17 mrt Ladybird, Ladybird

di 24 mrt Heavenly Creatures

Zwolle

Filmtheater het Fraterhuis, Papenstraat 9, 038-4220475

ma 2 mrt Dead Man Walking

ma 9 mrt Heavenly Creatures

ma 23 mrt La promesse

ma 6 april Ladybird, Ladybird