ENERGIEVERBRUIK

Een sportieve fietser met een gewicht van 70 kilo die met een snelheid van 20 kilometer per uur fietst, verbruikt in een uur ongeveer 450 kilocalorieën. Dat zijn twee belegde boterhammen. Het energieverlies van een uurtje peddelen met 15 km/u wordt al door één boterham gecompenseerd.

Dat uurtje fietsen geeft maar een bescheiden stijging van de dagelijkse energiebehoefte. Iemand van 70 kilo die de hele dag niets doet, verbrandt ongeveer 1.800 kilocalorieen om de lichaamsprocessen aan de gang te houden.

Lichte werkzaamheden vereisen dagelijks enkele honderden kilocalorieën. Het energieverbruik wordt pas imposant bij hardfietsers, of als de alpentoppen in zicht komen. Een uur 35 km/u fietsen vereist al 980 kilocalorieën voor iemand van 79 kilo. En tegen een stijle helling op fietsen vergt 1.400 kilocalorieën per uur.

Fietsen is energetisch gezien veel voordeliger dan lopen. Een wandelaar moet zijn achterste voet optillen, met een hogere snelheid dan zijn voortgangssnelheid naar voren brengen, weer afremmen en neerzetten. Daarna komt het afzetten en alleen die beweging levert vooruitgang. Een fietswiel is te beschouwen als een oneindige reeks aan elkaar gekoppelde voetjes. Die hebben geen last van positioneringsverliezen. De beste trapsnelheid is vaak onderwerp van discussie. Bij lage snelheid doet de trapsnelheid er niet veel toe. Maar als de snelheid boven de 15 km/u stijgt, is het duidelijk dat hogere trapsnelheden energetisch gunstiger zijn dan een lage. Bij hoger wordende snelheid (van 20 tot 40 km/u) verschuift de efficiënte trapsnelheid naar steeds meer toeren per minuut. Bij 25 km/u is 80 een mooie trapsnelheid, bij 40 km/u is 100 per minuut mooi.

Voor een ongetrainde fietser lijkt dat waanzinnig snel. De stadsfietser komt zelden boven de 50 à 60 omwentelingen per minuut. Wielrenner Chris Boardman reed zijn werelduurrecord (56,375 km) in 1996 met een trapfrequentie van 104 per minuut. Bij iedere pedaalomwenteling kwam hij 9,02 meter vooruit, dankzij een voorkettingblad met 56 tanden en een achterkettingblad met 13 tandjes.