'Wereld jaloers op Britse Millennium Dome'

Gisteren presenteerde de Britse premier Tony Blair de plannen voor de Millennium Dome, ter viering van het jaar 2000.

LONDEN, 25 FEBR. Een uit de hand gelopen Disneyworld, een achterhaald decor voor opnamen van de Thunderbirds, of juist een symbool van Brits zelfvertrouwen en een monument voor Britse creativiteit. De meningen over de Millennium Dome, het gigantische bouwwerk op een verlaten industrieterrein in Greenwich, waar de viering van het jaar 2000 in Groot-Brittannië moet beginnen, lopen nogal uiteen.

Het bijna 2,5 miljard gulden kostende project is een ongewilde erfenis van de Conservatieve regering. Maar gisteren gaf Labour-premier Tony Blair eindelijk zijn onvoorwaardelijke steun. In de Royal Festival Hall - overblijfsel van een aanvankelijk ook zwaar gekritiseerde maar uiteindelijk zeer succesvolle expositie in 1951 - lichtte hij een deel van de sluier op met betrekking tot de inhoud van de Dome. “We are going to make it happen”, zei Blair, met gevoel voor wervende slogans.

Blair veroordeelde de cynici, die volgens hem bij dit soort grote projecten nu eenmaal altijd opstaan, “net als degenen die ooit beweerden dat de St. Paul's rampspoed voor Londen zou betekenen”. De premier weet zeker dat de wereld straks de Britten zal benijden om hun Millennium Dome. En omdat hij onder zijn gehoor veel zakenlieden wist, die nog ongeveer een half miljard gulden aan sponsorgelden bijeen zullen moeten brengen, voegde hij eraan toe dat de Dome zal bewijzen dat “Groot-Brittannië de natuurlijke plek is voor een bedrijf in de 21ste eeuw”.

Tot nu toe was de Dome in de eerste plaats een indrukwekkend architectonisch bouwwerk. Het architectenbureau van Richard Rogers en de ingenieurs van Buro Happold construeerden een high-tech circustent met een diameter van 320 meter en een hoogte van 52 meter - groot genoeg om dertien Royal Albert Halls in te plaatsen. De grotendeels zwevende dakkoepel wordt gedragen door twaalf bijna honderd meter hoge masten, in evenwicht gehouden door zware steunkabels en een reeks tuien.

Het enige wat nog ontbrak was de inhoud. Hoe wilde Groot-Brittannië zich aan de wereld presenteren? Tony Blair vroeg in mei bij zijn aantreden aan vertrouweling en minister zonder portefeuille Peter Mandelson om de leiding van het project op zich te nemen. Mandelson hulde zich tot nu toe in stilzwijgen, waardoor in de Britse pers steeds meer verhalen verschenen dat het Labour aan ideeën ontbrak. Die indruk werd nog versterkt toen vorige maand Stephen Bayley opstapte als ontwerpadviseur. “de Filistijnen zijn aan het werk”, aldus Bayley, die de indruk kreeg dat het project gerund werd door fantasieloze ambtenaren met gebrek aan durf. De Millennium Dome, die in één jaar zo'n twaalf miljoen bezoekers moet trekken, had volgens hem dringend behoefte aan “een hysterische prima-donna-megalomaan”.

Blair en Mandelson lijken met de presentatie van (de helft van) hun plannen gisteren een deel van de critici de mond te hebben gesnoerd. Zelfs het boulevardblad The Evening Standard, een hardnekkige tegenstander, kopte dat de tijd was gekomen om er het beste van te maken. “Nationale vernedering kan waarschijnlijk worden voorkomen”, oordeelde de krant.

De attracties zullen volgens de organisatoren een beeld geven van “de keuzes waarvoor de 21ste-eeuwse mens staat: hoe hij werkt, rust en speelt, wat lichaam en geest vermogen en hoe ideeën worden gevormd”. Het centrum van de immense hal zal worden gedomineerd door een ruim vijftig meter hoge, zittende menselijke figuur - “groter dan het Vrijheidsbeeld in New York” - waarin een soort reis wordt gemaakt door het binnenste van een mens. In de twaalf andere zogeheten zones, geïnspireerd op de tijdszones, wordt onder meer aandacht besteed aan dromen (in een Jeroen Bosch-achtig landschap, waar de bezoeker op een vlot doorheen trekt), leren, het milieu en natuurlijk de toekomst. Bij de Conservatieven groeit de angst dat Blair met hun idee op de loop gaat en dat hij de Dome tot een verlengstuk zal maken van zijn ideeën over 'New Labour, New Britain'. “Is Tony Blair sterk genoeg om de Millennium Dome tot een politiek-vrije zone te verklaren”, vroeg Francis Maude, woordvoerder voor cultuur van de Tories, zich af.

Michael Heseltine, die in de Conservatieve regering verantwoordelijk was voor de Dome, ontkende echter dat het project een politieke lading had gekregen: “Alles wat Tony Blair vandaag heeft gezegd behoort tot ons oorspronkelijke concept.”