Stadsgenoten loven ZariEÉ Bosnische Serviër naar tribunaal

DEN HAAG, 25 FEBR. De van oorlogsmisdaden verdachte Bosnische Serviër Simo ZariEÉc heeft zich gisteren met zijn advocaat bij de politie in het Noord-Bosnische stadje Bosanski mac gemeld om te worden overgedragen aan het VN-oorlogstribunaal in Den Haag.

ZariEÉc werd in Bosanski mac uitgeleide gedaan door zo'n duizend stadsgenoten. Ze huilden, klapten en droegen spandoeken met teksten als 'Na Den Haag: de Nobelprijs voor de Vrede'. Gisternacht arriveerde hij in het VN-celblok in Scheveningen, morgenmiddag wordt hij in Den Haag voorgeleid.

De 49-jarige ZariEÉc was voor de oorlog chef van politie in het strategisch zeer belangrijke Bosanski mac. In het begin van 1992 leidde hij de Servische zelfverdedigingseenheid het 'vierde detachement', voortgekomen uit een eenheid reservisten van het Joegoslavische regeringsleger JNA. ZariEÉc wordt ervan verdacht als legercommandant de aanhouding, detentie en uitzetting van 17.000 Kroaten en moslims uit de omgeving van Bosanski mac mede te hebben georganiseerd.

ZariEÉc heeft altijd ontkend de hand te hebben gehad in de etnische zuiveringen. Hij zei in een eerder vraaggesprek geschokt te zijn toen hij zijn naam in 1995 op de lijst van gedagvaarde oorlogsmisdadigers tegenkwam. Hij zou juist alles in het werk gesteld hebben om Kroaten en moslims te beschermen tegen rondtrekkende Servische extremisten. ZariEÉc claimt dat zijn 'vierde detachement' uit 28 procent moslims en 7 procent Kroaten bestond, die hij met grote moeite voor arrestatie wist te behoeden. “Er zijn hier ernstige oorlogsmisdaden begaan”, zei ZariEÉc gisteren. “Maar die moeten wel toegeschreven worden aan de mensen die ze hebben begaan.”

Tijdens de oorlog werkte ZariEÉc voor de Bosnisch-Servische geheime dienst (DB). Sinds 1994 verkeert hij in conflict met de nationalistische SDS van ex-president KaradEÉc, die hij als een van de hoofdschuldigen ziet voor het uitbreken van de oorlog. In Bosanski mac is hij voorzitter van de lokale afdeling van de SPRS, het Bosnische filiaal van de socialistische partij van de Joegoslavische president MiloviEÉc. De SPRS heeft een groot aantal ministersposten in de gematigde regering van premier Milorad Dodik van de Servische Republiek in Bosnië. ZariEÉc is getrouwd met een moslimvrouw en heeft twee kinderen.

Simo ZariEÉc is de derde van de in totaal zes verdachten uit Bosanski mac die zich vrijwillig in Den Haag meldt. Zijn voormalige ondergeschikten Miroslav TadiEÉc (60) en Milan SimiEÉc (39) gingen hem vorige week voor. Twee resterende verdachten wonen in de omgeving van Bosanski mac, Slobodan MiljkoviEÉc, die wordt verdacht van een massa-executie, woont waarschijnlijk in Servië.

ZariEÉc verklaarde in 1996 al dat hij zich in Den Haag wilde melden, maar zag daar steeds van af uit angst voor een eindeloos voorarrest. Volgens woordvoerder Bernard Chartier van het tribunaal kan men ZariEÉc geen versnelde behandeling beloven - “dat ligt binnen de competentie van de rechter en zijn eigen advocaat” - maar heeft men hem wel kunnen geruststellen over de duur van zijn strafzaak. Chartier zegt dat het tribunaal ook met een aantal andere verdachten in overleg is over hun overgave aan het tribunaal.