Samen op de bres voor christelijke gemeenteraad

De christelijke partijen in Bunschoten vormen samen een ijzersterke coalitie. Maar daarbuiten spreekt men eerder over een 'christelijke dictatuur'. Zo is de disco er 'des duivels'. De jongeren zoeken 's avonds laat elders vertier.

BUNSCHOTEN, 25 FEBR. De zon lokt veel Bunschoters naar buiten. De weduwe Hopman (75) staat voor haar woning in de smalle Dorpsstraat en knikt vriendelijk naar de voorbijgangers. Ze draagt de klederdracht zoals die eeuwenlang in Bunschoten en het aangrenzende Spakenburg is gedragen. Maar de kleur van haar rok en blouse is donkerder dan gebruikelijk; haar man is in 1997 overleden. “Ik ben in de rouw. Die duurt vier jaar lang voor ons gelovigen.”

Hopman is gereformeerd en ze maakt er geen geheim van op welke partij ze bij de komende verkiezingen stemt: het Gereformeerd Politiek Verbond natuurlijk. Het GPV heeft vijf zetels in de gemeente Bunschoten waartoe ook Spakenburg en de buurtschappen Eemdijk en Zevenhuizen behoren. In de zeventien leden tellende raad vormt de partij een ijzersterke coalitie met het CDA (drie zetels) en de plaatselijke Christelijke Arbeiders Partij (CAP), die vier afgevaardigden heeft.

De kracht van de confessionele partijen in Bunschoten (19.000 inwoners) wordt nog vergroot doordat burgemeester L. Groen van GPV-huize is. Op een groot verkiezingsbord niet ver van de haven van Spakenburg hangen de kleurrijke affiches van alle partijen, ook die van de oppositie: de VVD (twee zetels), RPF/SGP (twee zetels) en de Progressief Politieke Samenwerking (PPS) die het met één raadslid moet stellen.

Tachtig procent van de mensen hier - de boeren uit Bunschoten en de vissers uit Spakenburg - is aangesloten bij een kerkgenootschap, zegt GPV-wethouder M. van de Groep. “Dat zie je terug in de politiek, dat is van oudsher zo.” Maar er is volgens hem geen sprake van een 'christelijke dictatuur'. “Hier is juist veel openheid. De burgemeester informeert maandelijks ook de fracties die geen lid zijn van de coalitie, zodat ze niet op achterstand komen”, legt hij uit. “Er is weinig gekrakeel. Iedereen mag zijn zegje doen op basis van argumenten. De meeste raadsbesluiten worden met algemene stemmen aangenomen.”

De oppositie beaamt dit. Mevrouw M. Bloemendaal (VVD) zegt dat haar partij weinig heeft te klagen. “Hoewel... zodra gods woord in het gebeuren voorkomt, botsen we nog wel eens. Zo is een disco hier 'des duivels'. De christelijke partijen zien best dat de jeugd in de cafés hangt en daar te veel drinkt, maar ze geven geen prioriteit aan de voorlichting over alcohol. Er staat nu eenmaal niet in de bijbel dat je niet mag drinken.”

Een stickie roken mag van het VVD-raadslid, maar de confessionelen denken daar anders over. Drugs? Het GPV moet er niets van hebben. Wethouder Van de Groep zegt dat zijn partij principieel tegen coffeeshops is, “omdat daarmee de normen en waarden worden losgelaten”. Bovendien, meldt hij, mogen de jongeren onder de achttien jaar daar niet binnen. “Zo'n shop lost weinig op, het spul blijft toch op de markt, ook bij ons in Bunschoten. De politie weet dat, maar heeft er geen antwoord op. De gemeente attendeert kinderen van de basisscholen voortdurend op de gevaren van de drugs. Gelukkig blijven de kerken niet achter. Predikanten en voorgangers wijzen ook de ouders op hun verantwoordelijkheid.”

Het jongerenbeleid is een van de punten die veelvuldig in de gemeenteraad aan de orde komen, want de jeugd zorgt ook in Bunschoten voor onrust en onveiligheid. Wethouder Van de Groep zucht dat er in Nederland “helaas meer paars, maar minder blauw is dan vroeger”. Het GPV en het college van B en W willen best geld uittrekken voor plaatselijke surveillanten, maar alleen op voorwaarde dat Binnenlandse Zaken meer wijkagenten aanstelt, aldus Van de Groep.

Voor het GPV, de (veertig jaar oude) CAP en RPF/SGP is de zondag heilig. Vandaar dat de kroegen 's zaterdags om half een sluiten. Tot ergernis van de oppositie. Zodra de tap dicht is, verhuist onze jeugd naar Nijkerk, Amersfoort of zelfs Amsterdam, klaagt VVD'er Bloemendaal. Het zou beter zijn, vindt ze, als ze die linke uitstapjes, soms met hun eigen auto, achterwege lieten. “Maar hou ze maar eens tegen, als hier niets meer te doen is.” Op de Dag des Heren is ook het plaatselijke zwembad dicht. Dat gebeurt, volgens wethouder Van de Groep, niet wegens principiële, maar economische motieven. “Onze inwoners blijven 's zondags nu eenmaal thuis.”

Van de Groep zegt dat het in Bunschoten “aangenaam leven” is, omdat de politiek veel doet voor de inwoners. Hij is daar trots op. De GPV-wethouder wijst er graag op dat zijn partij haar verkiezingsprogramma “zo veel mogelijk waarmaakt”. Vier jaar geleden, bijvoorbeeld, beloofde het GPV dat de twee hoog genoteerde plaatselijke (zaterdag)voetbalclubs, IJsselmeervogels en Spakenburg, samen twee velden extra zouden krijgen op hun sportparken aan het Eemmeer. “Nou, die zijn er gekomen, op de plek van de vervallen camping”, meldt Van de Groep. Er was ook nog plaats voor een strandje. Het hele project kostte vijf miljoen gulden. Overigens was de gemeenteraad in deze zaak verdeeld. De VVD wilde woningen op die plek.

Verdeeldheid bestaat er in Bunschoten ook over het 'geregistreerde partnerschap', dat in de volksmond het homohuwelijk heet. De confessionele partijen zijn daar ernstig tegen. Toch kan een dergelijke verbintenis ook in het plaatselijke gemeentehuis worden gesloten. Maar de ambtenaren met principiële bezwaren hoeven er niet aan mee te werken, zegt Van de Groep. Het GPV betreurt de instelling van het partnerschap “enorm”. “Het is niet in overeenstemming met de plaats die het huwelijk op basis van de bijbel toekomt”, legt de wethouder uit. “In Bunschoten wonen homo's, maar er is nog niet één homohuwelijk gesloten.”

Van de Groep is optimistisch over de komende verkiezingen. De wethouder, tevens directeur van het landelijke GPV-partijbureau, rekent op ten minste vijf zetels. Het GPV heeft zijn best gedaan en zal door het volk worden beloond. Er is nog een hoop te doen, zegt hij, waarbij hij onder andere doelt op de volkshuisvesting. Het naburige Amersfoort is een groeistad en mag veel bouwen. Dat gaat ten koste van onder meer Bunschoten, dat zijn jongeren onvoldoende woningen kan bieden. Van de Groep: “Het werkt de vergrijzing in de hand en dat leidt ertoe dat het karakter van het dorp kan veranderen.”

Dat zou zonde zijn, vindt hij. Bunschoter J. Koelewijn sluit zich hierbij aan. Hij maakt een wandelingetje langs de Botterwerf aan de Oude Haven, die populair is bij de toeristen. Laten we in deze oude gemeente alles alsjeblief houden zoals het is, mijmert hij, “de klederdracht, de vriendelijke mensen, de gemoedelijke markt, twee fantastische voetbalclubs, veertien kerkgebouwen en de christelijke gemeenteraad”. Hij stemt volgende week GPV, “zeker weten”.