President verbiedt masker van zijn hoofd

MEXICO-STAD, 25 FEBR. Maskers vormen in Mexico een traditie die nog stamt uit de tijd van het Azteekse Rijk. De zapatistische guerrilla in het zuiden, of Superbarrio - de als superman verklede held van de armen in Mexico-Stad. Allen dragen ze hun maskers als de gewoonste zaak van de wereld.

Op zondag, in de parken, laten ouders het gezicht van hun kinderen beschilderen. Ze worden adelaar, konijn of koningin. En niet zelden doet pa zelf ook een maskertje op. De maskers van de helden van het populaire vrij worstelen zijn het meest in trek. De figuren voeren terug naar oude indiaanse goden. Je hebt 'goeden' en 'slechten'. De 'slechten' zijn het meest geliefd.

Sinds twee jaar worden er ook maskers van politici verkocht. De gummi kop van de grote 'slechterik' van de Mexicaanse politiek, ex-president Carlos Salinas, prijkt op de romp van menig feestende Mexicaan. Bij honderden tegelijk worden ze op markten verkocht.

Sinds kort is de collectie uitgebreid met twee nieuwe modellen: die van president Ernesto Zedillo, en van zijn Amerikaanse collega Clinton. Vooral de weke kop van Zedillo is uiterst geslaagd. Hij vond dan ook gretig aftrek bij het publiek. Totdat vorige week een oekaze van justitie kwam: niemand mag het hoofd van de president van Mexico dragen. Zijn kop is 'auteursrechtelijk beschermd'.

Met een indrukwekkende operatie arresteerden dertig agenten in Mexico-Stad woensdag vijf marktkooplui die maskertjes van Zedillo verkochten. Ze zijn dertig uur lang vastgehouden en ondervraagd. Verder had er een inval plaats in een maskerfabriek “We zullen met alle energie optreden tot het laatste masker in beslag is genomen”, zei de procureur-generaal vrijdag in een verklaring.

Inmiddels vragen juristen zich af hoe het nu zit. Hoe kan er auteursrecht op een mens bestaan? “De enige die misschien auteursrecht op het 'kunstwerk' Zedillo heeft, is de moeder van de president”, zegt professor Roger Bartra. Maar hoe betaal je een dode vrouw? En heeft ze wel patent op haar zoon aangevraagd?

Volgens Bartra staat de “stupide” reactie van de president in het teken van een toenemende intolerantie. Door het hele land zijn politieacties aan de gang tegen buitenlandse organisaties voor de rechten van de mens. De regering wil alle buitenlanders het land uitzetten “die zich mengen in interne politieke aangelegenheden”.

Vrijdag had er ook een persconferentie plaats van de Mexicaanse broederschap van journalisten. In Mexico zijn het afgelopen jaar 135 journalisten bedreigd, ontvoerd of mishandeld. Elf verslaggevers werden vermoord. In de meeste gevallen, stelt de broederschap, waren overheidsfunctionarissen bij de delicten betrokken.