'Na nieuwe misrekening'; Hoofd Mossad weg om mislukte aanslag

TEL AVIV, 25 FEBR. Vijf maanden na een mislukte moordaanslag op een Hamas-kopstuk in de Jordaanse hoofdstad Amman is het hoofd van de Israelische inlichtingendienst Mossad, Danny Yatom, gisteren afgetreden.

In een brief aan premier Benjamin Netanyahu nam hij de verantwoordelijkheid op zich voor de moordaanslag op Khalid Meshal op 25 september 1997. Twee Mossad-agenten, die Meshal in het centrum van Amman met een injectie hadden moeten vergiftigen, werden op hun vlucht, na een vechtpartij met een lijfwacht van Meshal, door de Jordaanse politie gearresteerd.

Om de vrijlating van het tweetal te bewerkstelligen en de woede van de Jordaanse koning Hussein over de operatie van de Mossad op Jordaans grondgebied te kalmeren, liet Israel de geestelijk leider van Hamas, Ahmed Yassin, vrij. De affaire-Meshal leidde tot een ernstige verkoeling in de Israelisch-Jordaanse betrekkingen en zette de samenwerking op veiligheidsgebied tussen beide landen op een laag pitje.

Volgens de Israelische pers heeft Israel als gevolg daarvan moeilijkheden ondervonden bij het verzamelen van informatie - via Jordanië - over Irak ten tijde van de crisis. Koning Hussein eiste in ruil voor hervatting van de samenwerking op hoger niveau van de veiligheidsdiensten tussen beide landen het hoofd van Yatom. Gisteren heeft Jordanië het aftreden van Yatom begroet en zich bereid verklaard de samenwerking met de Mossad volledig te hervatten.

Tot gisteren had Yatom hardnekkig geweigerd zijn post neer te leggen. Hij verwierp de bevindingen van een commissie van onderzoek, die hem verantwoordelijk stelde voor de veiligheidsblunder in Amman maar naliet zijn aftreden te eisen. In haar rapport stelde de commissie vast dat de Mossad werd getroffen door “bevroren denken”. Deze commissie pleitte premier Netanyahu van iedere vorm van verantwoordelijkheid vrij voor de mislukte operatie in Amman.

Volgens de krant Yediot Ahronot van vandaag heeft een nieuwe, niet nader uit de doeken gedane recente ernstige misrekening van de Mossad de stoot gegegeven tot het aftreden van Yatom. Hij stapte op om niet opnieuw in de schijnwerpers te komen van een commissie van onderzoek. Gisteren meldde dezelfde krant dat de weigering van Yatom zijn functie neer te leggen tot een opstand in de Mossad had geleid.

Politici en commentatoren zijn unaniem van oordeel dat het prestige van de Mossad sterk is aangetast en dat alleen een sterke persoonlijkheid aan het hoofd van deze belangrijke Israelische veiligheidsorganisatie orde op zaken in de Mossad kan stellen. Jossi Sarid, de leider van de Burgerrechtenpartij, sprak er zijn ontsteltenis over uit dat tijdens de interne beraadslagingen in de Mossad die voorafgingen aan de aanslag tegen Meshal in Amman niet eenmaal de vraag is gesteld wat de gevolgen daarvan zouden zijn voor de betrekkingen tussen Israel en Jordanië.

Desgevraagd zei Netanyahu deze week daar wel aan te hebben gedacht. Om Israel te beveiligen zijn Mossad-operaties tegen terreur volgens hem waar ook ter wereld echter toelaatbaar. Op deze uitspraak van Netanyahu, in een tv-vraaggesprek, is in Amman weer scherp gereageerd.