Kim maakt van Zuid-Korea een èchte markt

De nieuwe Zuid-Koreaanse president Kim Dae Jung gooit onder druk van de economische crisis het roer radicaal om. Buitenlandse investeerders zijn voor hem geen 'kolonisators'. Kim Dae Jung is bovendien zo populair dat de Zuid-Koreanen bereid lijken veel economische pijn te verdragen.

SEOUL, 25 FEBR. “Tot dusver zagen Koreanen het als een patriottische daad als ze wisten te voorkomen dat een buitenlands bedrijf in Zuid-Korea investeert.” Met deze woorden verklaarde You Jong-keun, de economisch topadviseur van president Kim Dae-jung, gisteren waarom hij er vorig jaar niet in slaagde de investering van een Amerikaans bedrijf binnen te halen.

De nieuwe Zuid-Koreaanse regering ziet graag buitenlandse investeerders komen om de huidige crisis de baas te worden. Zij heeft echter nog heel wat mentale obstakels in het land te overwinnen. Tijdens een confrontatie met burgers op televisie vroeg een student afgelopen maand zelfs aan Kim of “buitenlandse investeringen niet leiden tot een nieuwe kolonialisering van Korea”.

Tijdens zijn inaugurele rede vandaag verklaarde de nieuwe president Kim Dae-jung dat de ontwikkeling van democratie en een vrije markteconomie, en expliciet ook de verwelkoming van buitenlandse investeringen, dè methode is om uit de huidige economische crisis te komen. Want deze crisis is, aldus Kim vandaag, juist het gevolg van een economie die niet vrij was. De crisis heeft plaats wegens de nauwe band tussen politici en bedrijfsleven, de stevige grip van de overheid op de financiële sector, en industriële conglomeraten, de chaebol, die eindeloos bleven uitbreiden met nieuwe onproductieve dochterbedrijven.

De enorme industriële expansie van Zuid-Korea had plaats in een economie waar de banken grotendeels staatsbezit waren. De chaebol hadden toegang tot krediet als ze veel produceerden voor de export en een goede band met de regering onderhielden. Dit leidde tot corruptie en een economie waarin niet winstgevendheid maar groei centraal stond. Nu zuchten de chaebol onder schulden die net een tikje te hoog zijn gegroeid.

De regering zal dit keer geen enkele leiding geven aan de herstructurering van de chaebol, maar alles overlaten aan de markt. “De markt zal bepalen welke fabrieken moeten worden gesloten”, aldus You. Essentieel is het creëren van een transparante markteconomie, waarin een dergelijke sanering vanzelf plaats heeft.

President Kim Dae-jung zal volgens zijn adviseur You in deze hervormingen kunnen slagen, omdat hij uit de oppositie voortkomt en dus “geen verplichtingen heeft tegenover de chaebol”.

Desondanks loopt Kim tegen problemen aan, want de vroegere regeringspartij - vanaf vandaag oppositie - heeft een meerderheid in het parlement. Daarnaast heeft Kim voor de overwinning in de presidentsverkiezingen een coalitie moeten sluiten met zijn voormalige vijand, de 72-jarige ex-militair Kim Jong-pil, die al sinds de jaren zestig deel uitmaakt van het Zuid-Koreaanse establishment.

“Hervorming is nu eenmaal een proces zonder einde”, stelt You over deze problemen. En de eerder deze maand aangenomen nieuwe arbeidswetgeving, waardoor ontslagen gemakkelijker worden, is al “een enorm succes in de Koreaanse context”.

Kim Dae-jung is pas sinds vandaag president, maar sinds zijn verkiezingsoverwinning in december is hij informeel reeds bij het beleid betrokken. Dankzij de maatregelen die de Zuid-Koreaanse regering inmiddels heeft genomen heeft IMF-chef Michel Camdessus onlangs gezegd dat Zuid-Korea inmiddels 'de bocht om' is.

Adviseur You is echter niet blij met dergelijke lof. “Ook al groeit daardoor het internationale vertrouwen, bij de bevolking begint helaas het gevoel dat maatregelen urgent nodig zijn te verdwijnen in vergelijking met twee maanden geleden.” Dit is vooral te betreuren omdat “de bevolking de echte pijn van hervormingen nog niet voelt, er komt nog een enorme groei van faillissementen en werkloosheid”.

Al eerder had You gezegd dat de regering van plan is de meest pijnlijke maatregelen in een vroeg stadium te nemen, gebruikmakend van de huidige populariteit van Kim. “We hopen dat het hervormingsproces onomkeerbaar zal zijn tegen de tijd dat de mensen de echte pijn gaan voelen”, zei You deze week in een interview met de International Herald Tribune.

President Kim zelf benadrukte vandaag in zijn inaugurele rede de periode nà de pijn: “Ik heb geen enkele twijfel dat we de problemen van vandaag kunnen overwinnen en dat we in de tweede helft van 1999 een nieuw pad van voorspoed zullen inslaan.”

In de tussentijd kan het IMF zich erop beroemen dat zijn naam inmiddels een algemeen bekende term is geworden in Zuid-Korea. Qua betekenis hebben de Koreanen er alleen enige varianten aan toegevoegd: I'M Fighting, I'M Fired, I'M Free.