Journalistiek

Het is verbazingwekkend hoe goed Jaap Boerdam op de hoogte is van het journalistiek onderwijs (NRC Handelsblad, 17 februari). Naar zijn mening wordt op de opleidingen de basis gelegd voor het dédain voor de feiten dat tegenwoordig op zoveel schermen en pagina's is te zien. De journalist in spe wordt tijdens zijn scholing bevorderd van slaaf van de feiten tot heerser over de werkelijkheid. De journalist is slachtoffer van zijn eigen, door de scholen ingebakken, verwachtingspatroon.

De werkelijkheid is anders. Op de School voor journalistiek in Utrecht - en voor zover ik weet is dat bij de andere opleidingen niet anders - wordt voortdurend aandacht besteed aan het belang van betrouwbare en feitelijke berichtgeving. Actuele vragen en ethische dilemma's uit de journalistieke praktijk komen aan bod. Studenten journalistiek wordt geleerd niet te volstaan met één bron, afhankelijkheid, betrouwbaarheid en representativiteit van bronnen zijn onderwerp van discussie, betrekkelijkheid en betrouwbaarheid van eigen waarneming wordt besproken, er wordt aandacht besteed aan research. In stagegesprekken vertelt de collega in de dop voor welke vragen hij tijdens zijn eerste ervaringen in de journalistiek kwam te staan. Vragen die - als ze voor anderen interessant zijn - ook in andere lesgroepen worden besproken. Voor zijn eindexamen tenslotte schrijft de student een visie, waarin niet zelden ethisch-praktische zaken uit de journalistiek aan bod komen.

Dat in de praktijk snelheid, sensatie en onvolledigheid het vaak winnen van verantwoorde, terughoudende en doordachte berichtgeving is allemaal waar. Maar dat valt niet in de eerste plaats de opleidingen aan te rekenen.

De opleidingen kunnen het uiteraard niet aan zich voorbij laten gaan. Het betekent dat nog meer dan op het ogenblik aandacht besteed moet worden aan bovenstaande zaken. Wellicht kan vervolgens ook Boerdam zelf zorgen dat 'alleen de broodnodige feiten in de krant komen, waarmee de lezer met een gerust hart zijn eigen werkelijkheid kan construeren'.