Hangjeugd Boxtel leidt een zwervend bestaan

Voor de hangjeugd in Boxtel moet een oplossing worden gevonden, daarover is iedereen het eens. Maar moet iedere groep nu zijn eigen centrum krijgen, of gaan deze Brabantse jongeren uiteindelijk met gemeentehulp met z'n allen ondergronds?

BOXTEL, 24 FEBR. 's Morgens vroeg doet de hangplek in het zijportaal van gemeenschapshuis De Rots in Boxtel onwezenlijk aan. De jongeren zitten op school, zijn naar hun werk of doen iets anders. Op de grond liggen scherven van flessen en lege kauwgumstrips. De wanden in de ruimte, die aan twee kanten open is, zijn beklad met opschriften. Het plafond daarentegen is kunstig beschilderd.

De 19-jarige Debbie de Brouwer, die zichzelf tot de gabbers rekent, vindt dat ze er hoognodig weer eens met een bezem doorheen moet. Debbie volgt een HBO-opleiding Spaans en is daarnaast vooral het gezicht van de groep Oost-Centrum van de hanggroepjongeren in de Brabantse plaats. “We zitten hier een beetje, we hangen wat, we kletsen, in de zomer voetballen we een potje, we gaan samen stappen, zwemmen, naar verjaardagen”. Er is altijd een man of twintig bij elkaar. De leeftijd is tussen dertien en twintig jaar.

Omwonenden zouden bang voor ze zijn. Debbie: “ Misschien omdat we Nikes aan hebben en bomberjacks. Als je tien bent mag je buiten spelen, maar ben je vijftien dan word je behandeld als crimineel, dan ben je hangjongere”.

De problemen met een deel van de Boxtelse jeugd begonnen toen in 1995 het jongerencentrum 'Paradox' dichtging en werd gesloopt. De een zegt dat het werd gesloten omdat het niet zo'n goeie naam had, de ander dat de gemeente slecht bij kas zat en de grond zo dicht bij het centrum goed kon verkopen. Nu worden er 49 'eigentijdse appartementen' gebouwd, zoals op een bord staat. Paradox was een erkend trefpunt voor alle soorten van jeugd van alle sociale lagen. “Iedereen was er eigenlijk tevreden over”, zegt W. Alting von Geusau, voorzitter van de welzijnsstichting Delta.

Een alternatief leek te zijn gevonden in een nabijgelegen pand, de Villa B 18. Maar die werd al vlug bijna geheel gevuld door vooral Marokkaanse jongeren. Daardoor kwamen alto's, punkers, skaters, gabbers, rappers en hiphoppers van Nederlandse afkomst niet meer aan bod. Directeur M. Smit van Delta: “,Die groepen willen allemaal een eigen podium. Daar is fysiek dus veel ruimte voor nodig. Als ik van de gemeente de Villa zou mogen verkopen, dan kan ik met het geld een voorziening treffen die multifunctioneel is. Als er nu niet wordt gëinvesteerd, zal er opnieuw een moment komen dat bestuur en politiek zeggen: 'jeetje, hadden we toen maar iets gedaan'. Er is politieke lef voor nodig om zo'n centrum samen met de jongeren van de grond te tillen.”

De hangplek Bij de Rots is sinds vorig najaar met die in de wijk Selissen officieel als zodanig aangewezen. Op samenscholing elders van meer dan zes mensen, zegt Debbie de Brouwer, staat een boete. Bij de Rots is haar derde hangplek in korte tijd. Eerst kwam haar groep samen op de Markt vlakbij het politiebureau. Dat is intussen verhuisd naar een bedrijventerrein buiten het centrum. “Jammer”, zegt Debbie, “want ze hoefden maar even het gordijntje opzij te schuiven om te zien wat we deden.” Op de Markt braken vorig jaar tijdens het carnaval ongeregeldheden uit waar, zegt ze “wij beslist niks mee te maken hadden. Maar er werd al vlug gezegd dat wij overlast bezorgden, dus mochten we er niet meer staan”. Toen gingen ze naar het parkje Duinendaal. Debbie: “Daar wonen een hoop 60-plussers en ik zeg eerlijk dat, als ik zo oud was en er stond zo'n groep van een man of twintig voor mijn deur, ik m'n eigen ook niet op mijn gemak zou voelen. Maar we lieten ze gewoon door. Dan was het 'goeie avond, mijnheer' en het hondje aaien en er was niks aan de hand. Maar het bleef toch zo dat er brommers waren en auto's en aan de andere kant woonden een paar jonge gezinnen waarvan de kinderen wakker werden. Dat heb je met brommers. Daar kun je niks tegen doen”. Toen ze vorig jaar van zomervakantie terugkwam, hoorde ze dat ze ook uit Duinendaal weg moesten. Toen stapte ze naar de politie en naar het gemeentehuis.

Van dat moment af zou alles anders lopen. Debbie de Brouwer werd met nog drie anderen aangewezen als gesprekspartners namens de hangjeugd met de gemeente. Bij de politie werden twee mensen speciaal aangesteld om zich met de jongeren bemoeien. Er kwam ook een tweede ambulante jongerenwerker, Marco van Rietschoten: “Ze zeiden tegen de burgemeester 'we worden overal weggestuurd, we hebben eigenlijk geen plaats om elkaar te ontmoeten'. Er zit hier een groep die zich bij de reguliere voorzieningen niet thuisvoelt. Daar zit hun volk niet en wordt hun muziek niet gedraaid. Dan blijft er niks anders over dan de straat.”

De plaatselijke kranten publiceren momenteel vaak berichten met koppen als 'Hoog tijd voor jongerencentrum' en 'Jongeren krijgen ontmoetingsplek'. Van Rietschoten: “Het lijkt er natuurlijk wel op dat iedereen zo net voor de raadsverkiezingen de krant wil halen. Maar ik ben blij met al die aandacht en de jongeren hebben nu het gevoel dat ze serieus genomen worden”. De meeste politieke partijen hebben een jongerencentrum in hun verkiezingsprogramma opgenomen. Burgemeester J. van Homelen: “De hangplekken functioneren prima, maar voor de verdere toekomst moet er ook een jongerencentrum komen en voor ons is van groot belang dat de jeugd daarbij ook zelf betrokken wordt.”

Alting von Geusau zegde zijn lidmaatschap van de partij op toen onder D66-wethouder A. Vervest het besluit viel om Paradox te sluiten. “Ik had ze gewaarschuwd: als jullie zo in het welzijnswerk blijven hakken dan levert dat geheid op den duur problemen op. Er is hier in Boxtel vrij veel drugstoerisme, er waren hier geheime coffeeshops die allemaal door de politie gesloten zijn. Er is veel geweld, vooral in de weekeinden. Hier loopt de jeugd al jaren verloren rond.” Directeur Smit van Delta: “De welzijnswerker moet terug de straat op. Hij moet naar de mensen toe.”

Wethouder Vervest: “Bij het aantreden in 1994 van het college hebben we meteen gezegd: van nu af aan wordt er niet meer bezuinigd op het welzijnswerk, maar het besluitvormingsproces over Paradox was toen al nagenoeg afgerond en op basis van het budget dat de gemeenteraad daarna ter beschikking stelde was het volstrekt onmogelijk om de podiumfunctie van het centrum te handhaven.”

De huidige wethouder van de partij Combinatie '95, M. Knoops: “Bijna alle partijen vinden dat de jeugd prioriteit moet krijgen, dus geld zal er voor een jongerencentrum wel worden gevonden. Voor een locatie zijn er wel wat mogelijkheden, maar we beseffen dat we daar heel zorgvuldig mee om moeten gaan. Als je zoiets niet goed in de wijk introduceert, geeft het al vlug weerstanden”.

Het plan van S. Leeflang van het centrum voor ecologische technieken De Twaalf Ambachten om het centrum onder grond te bouwen noemt burgemeester Van Homelen “een fantastisch idee, de moeite waard om aandacht te krijgen”. Leeflang: “Dat hoeft niet veel meer dan 250.000 gulden te kosten, op voorwaarde dat de jongeren veel zaken zelf moeten aanpakken”. De burgemeester: “Dus als er zo iets komt gaan de jongeren ondergronds”. Dat vindt hij een vermakelijke gedachte.