'De Arabieren kennen Israels werkelijke kracht'; Voor Israel is de Iraakse crisis nog niet voorbij

De crisis rondom Irak woedt nog even door in Israel. Onder andere in de vorm van kritiek op de regering: zij wordt van strategische blunders beschuldigd.

TEL AVIV, 24 FEBR. In Israel gaat de uitdeling van gasmaskers voorlopig door, ondanks de oplossing van de crisis rond Irak. In de loop van de dag zal op hoog niveau worden besloten wanneer en hoe aan de bevolking antibiotica zal worden verstrekt tegen miltvuur dat Irak via raketten en/of vliegtuigen over Israels steden zou kunnen verspreiden. Gedacht wordt aan huis-aan-huisbezorging of aan distributie van de pillen via apotheken. Voor de Israelische regering is de Iraakse crisis nog niet voorbij.

Voor de linkse oppositie en gezaghebbende commentatoren is het rekken van de spanning even onbegrijpelijk en onverantwoordelijk als het in paniek brengen van de bevolking ten tijde van de crisis. Premier Benjamin Netanyahu wordt er in oppositiekringen zelfs van verdacht angst voor Iraakse biochemische wapens te hebben laten creëren omdat onder andere daarop zijn afbraakpolitiek van het akkoord van Oslo met de Palestijnen is gebaseerd. De Arbeidspartij heeft om deze redenen besloten volgende week een motie van wantrouwen tegen de regering in te dienen.

Gisteravond bevestigde Netanyahu in een tv-vraaggesprek via diplomatieke kanalen verscheidene malen van Bagdad een boodschap te hebben gekregen dat Israel ditmaal, in tegenstelling tot 1991 toen Scud-raketten op Tel Aviv werden afgevuurd, niets van Irak had te vrezen. Netanyahu zei zich niet door deze Iraakse signalen te hebben laten beïnvloeden. Volgens hem was het zijn plicht om alle noodzakelijke maatregelen te nemen om Israels burgerbevolking optimale bescherming te bieden tegen het Iraakse gevaar. Dat Israels strategische positie zou zijn aangetast door de aanbevelingen aan de burgers om plastic en plakband te kopen en de in 1991 uitgedeelde gasmaskers te wisselen voor betere, wees hij van de hand. “De Arabieren kennen Israels werkelijke kracht”, zei hij.

Toch wordt door ex-generaals, oud-hoofden van de verschillende veiligheidsdiensten en gezaghebbende militaire commentatoren het in staat van paraatheid brengen van de burgerbevolking voordat er een schot was gelost, als één van de ernstigste strategische blunders beschouwd die Israel ooit heeft begaan. Dat de media het effect van de bezorgdheid van de regering op dramatische wijze hebben opgeblazen en de aanstoot tot paniek hebben gegeven, is ook een gegeven waaraan niet wordt getornd. Maar “waarom verscheen Netanyahu niet op het tv-scherm om de bevolking te kalmeren ”, is een vraag die nu wordt gesteld.

“Velen in de Israelische media hebben kalmeringspillen nodig en geen antibiotica”, schrijft Ze'ev Shiff, de militaire commentator van de krant Ha'arets vandaag. “Als we zo tijdens de onafhankelijkheidsoorlog (1948) hadden gehandeld, zou Israel niet hebben gewonnen”, concludeert hij. Een andere commentator in Ha'arets is van oordeel dat Israels militaire afschrikkingskracht op de Arabische wereld door dit gedrag “een dodelijke slag” heeft moeten incasseren. Met anderen is deze commentator het eens dat Israel juist tegen de achtergrond van de uitrusting van Arabische landen met massavernietigingswapens zijn zwakke plekken niet had mogen laten zien.

Over het effect van de Iraakse crisis op het Israelisch-Palestijnse conflict lopen de meningen sterk uiteen. Premier Netanyahu heeft gisteravond de pro-Iraakse demonstraties in de Palestijnse gebieden aangegrepen om zijn wantrouwen jegens Yasser Arafat uit te spreken. Hij riep gisteravond de Palestijnse leider op met hem in Camp David in conclaaf te gaan om te onderhandelen over de eindoplossing van het Israelisch-Palestijnse conflict. Netanyahu legde er de nadruk op dat zijn bereidheid naar Camp David te gaan, waar het Israelisch-Egyptische vredesverdrag werd geboren, geenzins betekent dat hij een Amerikaans dictaat zal aanvaarden. Namens Arafat aanvaardde Zyad Abu Zyad gisteravond dit voorstel. Als voorwaarde stelde hij dat Israel zich aan alle verplichtingen houdt die het in het akkoord van Oslo op zich heeft genomen. Daarmee doelde hij op een gefaseerde terugtrekking uit bezet gebied. Deze eerste politieke schermutseling tussen Netanyahu en Arafat na het wijken van het oorlogsgevaar kan het voorspel zijn van een serieuze Amerikaanse poging om de ontwikkeling van de Iraakse crisis aan te grijpen om Israel en de Palestijnen tot een akkoord te dwingen.