Akzo splitst aandelen, niet concern

Akzo Nobel splitst wel zijn aandelen in vieren, maar niet zijn concern. Het concern maakt recordwinsten. “Financiering van overnames, ook van een grote is geen probleem.”

ARNHEM, 24 FEBR. De vijfde Nederlandse opbreker wordt Akzo Nobel in elk geval niet. Het concern, dat actief is van verf tot en met anticonceptiepillen, is de droom van elke financiële overname-artiest. Akzo Nobel kopen en opbreken. En dan de farma-activiteiten afsplitsen door verkoop aan een concurrent of door een aparte beursnotering.

“Het is niet aan de orde”, zei bestuursvoorzitter C. van Lede van Akzo Nobel gisteren kortaf bij de presentatie van een 23 procent hogere nettowinst van 1,62 miljard gulden.

Opbrekers KPN (post en telecom), Vendex (detailhandel en diensten), KNP BT (handel en verpakkingen) en Atag (cv-ketels/keukens en fietsen) volgen, weigert Van Lede. Akzo Nobel doet precies het tegenovergestelde. Het concern (24 miljard gulden omzet, 68.900 werknemers) laat haar vier hoofdactiviteiten farma, lakken, chemie en vezels zelf hun wiedend werk doen. De snelste groeiers drukken de andere vanzelf naar de zijlijn. De winnaars (farma en lakken) mogen in tegenstelling tot vroeger hun eigen winststroom gebruiken voor groei en overnames.

Kapitaal voor de koplopers, niet de koplopers uitleveren aan het Finanzkapital, zo kan Van Lede's strategie worden samengevat. Akzo Nobel komt zelf wel naar de financiële markten toe. “Dat een deel van de kasstroom van farma werd gebruikt voor de versterking van de vezelactiviteiten stuitte op kritiek van de financiële wereld”, bekende Van Lede gisteren. “Dat zijn wij anders gaan doen.” Farma en lakken mogen het geld dat zij verdienen ook zelf weer inzetten voor verdere groei.

En de beleggers smaakt het koekje van eigen deeg. De beurskoers van Akzo Nobel kwam gisteren voor het eerst boven de 400 gulden en de aandelen worden over enkele maanden in vieren gedeeld, zodat zij makkelijker te verhandelen zijn op de beurs, met name voor particuliere beleggers. Van Lede meldde gisteren een recordmarge van 10 procent, maar de omstandigheden waren dan ook ideaal. Een kwart van de stijging van 430 miljoen van het bedrijfsresultaat tot 2,47 miljard is valutawinst. Vooral de Amerikaanse economie draaide op volle toeren. “Eigenlijk hadden wij het beter moeten doen”, zei Van Lede met een blik op de doelstelling van 10 procent marge. Die is gehaald, maar het doel geldt niet een enkel jaar, maar een hele economische cyclus met de piek en met het dal.

De verkopen van de pil, cruciaal in de winstgevendheid, zijn door het dal heen. De afzet kwam in 1995 en vooral 1996 onder zware druk na twijfel over de gezondheidsrisico's. De pil, de stille kracht van Intervet (diergeneeskundige preparaten) en de veelbelovende groei van een nieuw product als Remeron (tegen depressies) maakten de farma-activteiten tot een winstmaker zonder weerga.

Bij farma is de marge van het bedrijfsresultaat ten opzichte van de omzet zo'n 20 procent, dat is het dubbele van Akzo Nobel als geheel. Chemie heeft een iets hogere marge dan lakken (9,6 tegen 9 procent), maar het rendement op het geïnvesteerd vermogen is bij lakken bijna het dubbele (23 tegen bijna 13 procent) van chemie. De vezels doen het beter dan hun eigen markt, zei Van Lede, maar de cijfers maken duidelijk dat het rendement het niet haalt bij Akzo Nobels gemiddelde. Kopers voor de vezelactiviteiten kunnen zich melden, maar doen dat niet. Door deel te nemen aan de herstructureringen in de bedrijfstak, zoals verplaatsing van productie en het aangaan van joint-ventures probeert Akzo Nobel de malaise te ontgroeien.

Om de financiële markten te vriend te houden, volgt Akzo niet alleen sommige suggesties. Het concern blijft ook vooroplopen met het geven van gedetailleerde financiële informatie. De reputatie weinig toegankelijk te zijn voor financiële analisten moet plaatsmaken voor openheid en inzicht. “Transparantie hoort er te zijn”, zei Van Lede gisteren.

Per productgroep komen nu omzetcijfers op tafel. Vergelijkbaar verfijnde informatie over het bedrijfsresultaat zit er overigens niet in. Dat is te concurrentiegevoelig, al is die informatie wel per hoofdactiviteit per kwartaal beschikbaar.

De extra informatie en de inzet van het kapitaal voor de koplopers moeten Akzo Nobel uit handen van de financiële barbaren houden. Beter inzicht in het concern bij professionele beleggers en analisten moet per saldo een hogere waardering op de effectenbeurs opleveren. En dat heeft een tweeledig doel. Een hoge aandelenkoers maakt het makkelijker om verdere expansie te financieren. “Financiering van overnames, ook van een grote is geen probleem”, stelt Van Lede, die echter geen concreet bedrag wilde geven. Een extra bankkrediet van 5 miljard gulden voor een mooie deal zou Akzo Nobel financieel gezien niet in gevaren brengen.

Een hoge beurswaarde heeft een tweede voordeel: het is soms een doeltreffend schild tegen een vijandige overname. Dat speelt een rol, nu de stemrechtbeperkingen (maximaal 3.000 stemmen) op de aandeelhoudersvergadering worden afgeschaft. De enige protectie die Akzo Nobel dan nog heeft zijn prioriteitsaandelen, waaraan bijvoorbeeld het recht van statutenwijziging en directiebenoemingen is gekoppeld.

Onbeschermd is het concern echter niet. De bevriende beleggingsmaatschappij De Arnhemsche, die louter in aandelen Akzo Nobel investeert en particuliere beleggers een fiscaal vriendelijk dividend biedt, heeft zo'n tien procent van de aandelen in handen. Met grootaandeelhouders die tuk zijn op voordeeltjes blijft het oppassen. Naarmate Akzo Nobel meer bekend raakt als een onderneming met hoge (van farma afgeleide) marges, ligt het grote geld van de hectisch fuserende farmagiganten op de loer.

AKZO NOBEL IN 1997

Hoofdvestiging: Arnhem

Aantal werknemers: 68.900

Nettowinst: 1,62 miljard gulden

Omzet: 24,1 miljard gulden

“Ach”, zegt hij. En dan: “Het antwoord is natuurlijk ja. Als ik nu niet tevreden zou zijn, wanneer dan nog wel? Het is een deal die we graag wilden. De financiële wereld reageert positief. We denken dat we een goeie zet hebben gedaan. Maar tevredenheid is een gevoel dat snel voorbij gaat. Morgen kan er weer wat zijn dat je denkt: hé.”