Onrust in PvdA over koers onder Kok

Het rommelt in de PvdA. Onder de hoede van partijleider én premier Wim Kok zou het sociale gezicht van zijn partij verbleken.

DEN HAAG, 23 FEBR. Binnen de PvdA groeit de onrust over de eigen koers in de aanloop naar de Tweede-Kamerverkiezingen. Diverse prominente leden vinden dat de partij te weinig haar sociale gezicht laat zien, en zich te veel laat leiden door het premierschap van partijleider Wim Kok.

J. Bussemaker, een van de kandidaten voor de komende verkiezingen (plaats 45), zegt vandaag in het PvdA-Vlugschrift het sociale gezicht van haar partij te missen. “Het is de vraag of Wim Kok de aangewezen man is om dat te vertolken. Hij is te veel staatsman geworden en zou de passie uit zijn FNV-verleden moeten terugkrijgen.”

J. Monasch, oud-medewerker van het PvdA-bureau, mist een eigen agenda waarmee de PvdA het debat en de verkiezingscampagne ingaat. “Er ontbreekt al jaren een offensieve boodschap”, zegt hij in hetzelfde Vlugschrift. “De kiezers missen een bezielende sociaaldemocratische visie op de inrichting van de samenleving.” Omdat VVD-leider Bolkestein wel een eigen agenda heeft, raakt de PvdA in het defensief, constateert zowel Monasch als Bussemaker.

In De Volkskrant van afgelopen zaterdag formuleerde voorzitter Omar Ramadan van de Jonge Socialisten gelijkluidende kritiek. Onder de kop 'De ondraaglijke middenkoers van Wim Kok' vroeg de auteur zich af “wat Kok en de zijnen bezielt om de sociale profilering te laten verslonzen”. Ramadan wijst er in dat verband op dat Kok een uitspraak van het PvdA-congres naast zich neerlegde om de fiscale aftrek van de hypotheekrente aan een maximum te binden. Ook mist Ramadan de “bevlogenheid van een politicus als den Uyl” bij de “wijze staatsman Wim Kok”. Door het liberale beleid van het kabinet-Kok en de grijsheid van de PvdA-leider denkt Ramadan dat de Socialistische Partij en GroenLinks, die in de peilingen op winst staan, deze winst bij de verkiezingen daadwerkelijk zullen incasseren.

De onrust binnen de PvdA is mede een gevolg van kritiek in de media op het functioneren van de premier. Een aantal incidenten van de laatste weken zou hebben aangetoond dat Kok zijn greep op onderdelen van het regeringsbeleid aan het kwijtraken was. In dit verband werd onder meer verwezen naar de ophef rond kroonprins Willem-Alexander en diens lidmaatschap van het IOC, waarvoor Kok de politieke eindverantwoordelijkheid draagt. Verder werd gewezen op de wekenlang slepende discussie in het kabinet over de 'koopkrachtreparatie' die Kok niet snel wist af te ronden.

Afgelopen vrijdagavond reageerde premier Kok gepikeerd op alle kritiek. “Er worden spijkertjes op heel laag water gezocht”, zei hij tijdens het wekelijks gesprek met de NOS-televisie. “Er worden overal fouten gemaakt, ook bij mij natuurlijk, maar ik vind het echt heel flauw om een paar van dit soort soms echt mallotige gebeurtenissen te rangschikken in de categorie: 'Nou, zie je wel, het is toch niet allemaal meer zo kraakvrij en waterdicht'.” In het radioprogramma Met het oog op Morgen suggereerde Kok dat het de coalitiepartners VVD en D66 zijn, die journalisten dergelijke kritiek “achter de hand influisteren”.