GOLDBERG

Ivo Janssen: Goldberg Variations van J.S. Bach. VOID-9801

Glenn Gould vestigde in 1955 zijn naam door een opname van Bachs Goldbergvariaties die door een meesterlijke eigenzinnigheid op evenveel weerstand van de preciezen stuitte als adhesiebetuigingen kreeg van de rekkelijken. Meer dan een kwart eeuw later legde dezelfde Gould opnieuw diezelfde collectie met klavieroefeningen uit 1742 vast. Beide opnamen zijn tot op de dag van vandaag toetssteen voor iedere musicus die zich op de piano aan de Goldbergvariaties waagt.

Het is daarom haast onmogelijk de nieuwe opname door Ivo Janssen te beluisteren zonder Glenn Gould op de achtergrond te horen meezingen. Toch weet Janssen zich op een boeiende wijze te onderscheiden van Glenn Gould. Janssen voegt zich bijvoorbeeld op een oprechte, individuele manier naar de meer recente inzichten in de historische uitvoeringspraktijk in zijn aandacht voor trillertjes. Ivo Janssen laat de afzonderlijke noten meer in hun voorgeschreven waarde en zijn motoriek doet hoofser aan dan die van Gould.

De opname maakt deel uit van een samenwerkingsproject van Ivo Janssen met het Nederlands Bach Collegium. Met dit gezelschap is hij voornemens alle klavierwerken van Bach te registreren op cd. En gezien deze prachtige Goldbergvariaties mag met grote verwachting naar de rest van het project worden uitgezien, al blijft het spelen van Bach op een concertvleugel natuurlijk een aanvechtbare zaak.

“Bach zal het zo niet gehoord hebben”, schrijft Leo Samama in zijn toelichting bij de cd. “Maar het wezen van muziek zit niet zozeer in de klank van een instrument als wel in de diepere intentie van de muziek, van de noten.” Iedere tijd vraagt een eigen benaderingswijze van die noten, zou je eraan kunnen toevoegen. Met zijn meeslepende muzikaliteit weet Ivo Janssen Bachs variatiecyclus op een ongehoorde manier te actualiseren. Hij doet dat ook tijdens enkele concerten: 25/2 Vredenburg Utrecht; 27/2 Doopsgezinde Kerk Groningen; 28/2 Concertgebouw Amsterdam.