'Dominator' architect historische zege

NAGANO, 23 FEBR. Doelman Dominik Hasek gooide zijn stick en handschoenen in de lucht, wierp zijn helm en gezichtsmasker af en sprong juichend over het ijs. Als op commando stortten zijn medespelers zich op de uitblinker van de olympische ijshockeyfinale. Voor het eerst in de geschiedenis wonnen de Tsjechen de olympische titel.

Zelfs in de tijd dat Tsjechië en Slowakije nog één land waren, slaagden ze er nooit in de gouden medaille te behalen en moesten ze genoegen nemen met viermaal een tweede plaats: de laatste drie keer altijd achter de grote rivaal de Sovjet-Unie.

De olympische titel werd als een grote triomf ervaren, omdat de Tsjechen in de finale met 1-0 Rusland versloegen. In het land waar ijshockey na voetbal de populairste sport is, zal de komende dagen flink gefeest worden. Vooral Hasek, de fenomenale keeper die gisteren koelbloedig als altijd twintig Russische schoten uit zijn doel hield, zal worden gehuldigd als de held van de natie. Vooral aan hem hebben de Tsjechen te danken dat zij in de finaleronde achtereenvolgens van de Verenigde Staten, Canada en Rusland versloegen.

De Dominator, een bijnaam die is afgeleid van zijn voornaam en zijn dominerende keeperswerk, speelde een heldenrol voor de ogen van de legendarisch Sovjet-doelman Vjatsjeslav Tretjak, die viermaal een olympische titel veroverde. Tretjak, die keeperstrainer van de Russen en van de Chicago Blackhawks, was gisteren een van de eersten om Hasek met deze grote triomf te feliciteren. Maar belangrijker vond Hasek het nieuws dat na de wedstrijd (zes uur 's ochtends midden europese tijd) meer dan vijftigduizend mensen in Praag de straat waren gegaan om de triomnf te vieren. “Dit ging niet om geld, dit was voor ons land. Dit was voor de mensen die mij ijshockey hebben leren spelen”, de 33-jarige Tsjech die als hobby postzegels verzamelt.

Het werd de wedstrijd van Hasek en niet van de Rus Pavel Bure, de topscorer van het toernooi die in de halve finale tegen Finland nog vijf van de acht doelpunten maakte. Boere, speler van der Vancouver Canucks, werd vorig jaar nog door de leiding van Team Canada benaderd met het verzoek een Canadees paspoort aan te vragen. Dan zou de Rus die als een van de beste spelers van de National Hockey League wordt beschouwd, op de Olympische Spelen voor Canada kunnen spelen. Maar Bure (zijn broer Valeri speelt voor de Montreal Canadiens) wilde niet. Hij zei dat hij dan in Rusland een verrader zou worden genoemd. Bovendien, zei hij, wilde hij nooit een Canadees worden. Hij was een Rus en met Rusland wilde hij de olympische titel winnen.

Bure werd wel de beste veldspeler van het toernooi. Tegen de Tsjechen probeerde hij met solo's en afstandsschoten tot succes te komen. Maar telkens vond hij Hasek op zijn weg. Ook de andere Russische ster Sergei Fedorov, die een relatie heeft met het 16-jarige tennissterretje Anna Koernikova, kwam niet in zijn normaal goede spel. Vooral in de laatste periode bleek dat de Tsjechen sneller op de schaats waren en beter combineerden dan de Russen. In die fase scoorde ook, na acht minuten, Petr Svoboda met een afstandsschot.

Toch deed het spel van de finalisten nauwelijks nog denken aan de jaren zeventig en tachtig. Bijna alle spelers van nu komen uit in de National Hockey League, waarin opportunistisch spel hoogtij viert. Waar zijn de tijden van de Rode Machine, de ploeg van trainer Tichonov, met doelman Tretjak, de verdedigers Kasatonov en Fetisov en de magistrale aanvalslinie Kroetov, Larionov en Makarov? Fraai, uitgekiend spel met prachtige aanvalspatronen, gebaseerd op fenomenale schaatstechniek en stickvaardigheid. Of de tijden van de Tsjechische broers Stastny en van Nedomansky en Hlinka, nu de coach van de Tsjechen? Dat de eerste drie van het olympisch ijshockeytoernooi Tsjechië, Rusland en Finland zijn, kan niet wegnemen dat het spel veramerikaniseerd is met veel wilde, onbehouwen spelers. IJshockey mag een fascinerende sport zijn, de spelers beginnen steeds meer op cowboys te lijken.

In de Big Hat van Nagano maalde niemand van de toeschouwers om de devaluatie van het ijshockey. In geen enkel olympische locatie was het de afgelopen twee weken sfeervoller dan in het ijshockeystadion. En het mag wel een bijzondere geste van IOC-voorzitter Samaranch worden genoemd dat hij de ijshockeyprofs de medaille kwam omhangen.